Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ρ.Βρανάς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα Ρ.Βρανάς. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 19 Νοεμβρίου 2011

Αποκάλυψη;...

Ο ταχυδακτυλουργός, 1475-1505,  Hieronymus Bosch, via Wikipedia
 
του Ρούσσου Βρανά


Αποκάλυψη;...

... Και στις οκτώ πρώτες θέσεις στη λίστα με τις χώρες για τις οποίες αυξήθηκαν οι πιθανότητες χρεοκοπίας τους βρίσκονταν χθες χώρες ευρωπαϊκές: Ελλάδα, Ολλανδία, Εσθονία, Φινλανδία, Αυστρία, Γαλλία, Σουηδία και Τσεχία (στοιχεία CMA). Η κρίση μεταδίδεται σε ολόκληρη την ευρωζώνη. Κανένα ευρωπαϊκό ομόλογο δεν είναι πια ασφαλές.

Και το όνομα...

... του έργου; Η Ρώμη καίγεται. Με ένα σενάριο «Made in Frankfurt» από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με την ευγενική χορηγία της νεοφιλελεύθερης σχολής TINA («there is no alternative»: «δεν υπάρχει άλλη λύση»), που προωθεί τη λιτότητα και την κοινωνική εξαθλίωση. Τι και αν η Ιταλία έχει πρωτογενές πλεόνασμα; Τι και αν το χρέος της (ιδιωτικό και δημόσιο) είναι πολύ χαμηλότερο από το γαλλικό, το βρετανικό, το αμερικανικό και το ιαπωνικό; Η Ιταλία έπρεπε να πέσει και αυτή, ώστε να παραδοθεί στους πεφωτισμένους της Τριμερούς Επιτροπής του Ροκφέλερ και της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ. Οι γαλλογερμανικές ολιγαρχίες επιμένουν ότι η ευρωζώνη μπορεί να διασωθεί με αυτό που έχουν ονομάσει Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Ομως, ακόμη και αυτό το ταμείο καταβροχθίζεται σήμερα από τις αγορές, διαπιστώνει ο δημοσιογράφος Πέπε Εσκομπάρ στο «Αλ Τζαζίρα». Ενα τερατώδες ταμείο, λοιπόν, στημένο στο πρότυπο με το οποίο έστηνε τις κομπίνες της η Γκόλντμαν Σακς, βρίσκεται σήμερα στην ανάγκη να διασωθεί και αυτό, μετά την κατάρρευση των ευρωπαϊκών ομολόγων. Τέτοια σενάρια δεν γράφονται ούτε στο Χόλιγουντ.

Το συμπέρασμα;...

... Το συνολικό ευρωπαϊκό χρέος, που υπολογίζεται σε 3 τρισ. ευρώ, είναι πια αδύνατο να αποπληρωθεί, λέει ο οικονομικός αναλυτής Τσαρλς Χιου Σμιθ. Και άρα πρέπει να διαγραφεί. Ερώτηση: ποιος θα πληρώσει τη ζημιά; Απάντηση: εκείνοι που ανέλαβαν το ρίσκο. Επειδή το θεμελιώδες ελάττωμα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος ήταν αυτό: το κέδρος αποσυνδέθηκε από το ρίσκο. «Εκείνοι που ρισκάριζαν, μετέθεταν το ρίσκο σε άλλους: στους φορολογουμένους ή στους λαούς που είχαν το νόμισμα» λέει ο Σμιθ. «Τα κέρδη ήταν δικά τους αλλά οι ζημιές μεταφέρονταν στους λαούς με διασώσεις ή τύπωμα χρήματος. Με τις διασώσεις, οι ζημιές βάρυναν τους φορολογουμένους και με το τύπωμα, όποιον κρατούσε στα χέρια του το υποτιμημένο νόμισμα». Το ρίσκο φορτωνόταν στον ανύποπτο κοσμάκη και τα κέρδη συγκεντρώνονταν στα χέρια των λίγων που έλεγχαν το παιχνίδι. Γι' αυτό δεν υπάρχει σήμερα τρόπος να ξεφύγει η Ευρώπη από τα δίχτυα του χρέους μέσω της ανάπτυξης. Επειδή ένα μεγάλο μέρος της περίφημης «ανάπτυξης» της ευρωζώνης ήταν ακριβώς αποτέλεσμα αυτού του τζόγου που σήμερα έχει πια ξεπεράσει την ημερομηνία λήξης του. Και γι' αυτό η λιτότητα δεν οδηγεί πουθενά. Η μόνη διέξοδος είναι το κλείσιμο της στρόφιγγας του χρέους.

Αν εκείνοι...

... που ρισκάρισαν για να κερδίσουν δεν αναγκαστούν να αναλάβουν το ρίσκο της κερδοσκοπίας τους, λέει ο Τσαρλς Χιου Σμιθ, αυτό θα σημαίνει πως «δεν ζούμε πια ούτε στον καπιταλισμό ούτε στη δημοκρατία, αλλά σε μια χρηματοπιστωτική φασιστική τυραννία».

από τα ΝΕΑ, 17.11.11

Κυριακή 30 Οκτωβρίου 2011

«΄Εναν χάρτη του κόσμου που δεν περιλαμβάνει την Ουτοπία, δεν αξίζει να τον κοιτά κανείς»

Searching for Utopia by Jan Fabre,via Flickr, *peter C*'s photostream,  (CC BY-NC 2.0)
του Ρούσσου Βρανά

«΄Εναν χάρτη...
... του κόσμου που δεν περιλαμβάνει την Ουτοπία, δεν αξίζει να τον κοιτά κανείς», έγραφε ο Οσκαρ Ουάιλντ. «Επειδή αφήνει απέξω τη μοναδική χώρα όπου πάντα αποβιβάζεται η ανθρωπότητα. Μα και όταν αποβιβαστεί εκεί, πάλι ψάχνει. Και όταν ξαναβρεί μια άλλη καλύτερη χώρα, ανοίγει πάλι πανιά. Η πρόοδος είναι η πραγματοποίηση της Ουτοπίας».

Το πνεύμα...
... αυτού του γνήσιου σοσιαλιστή του 19ου αιώνα παραμένει ζωντανό μέχρι σήμερα. Ιδιαίτερα στα μεγάλα κέντρα του καπιταλισμού, όπου η νεολαία έχει ξεσηκωθεί και με κινητοποιήσεις και καταλήψεις διεκδικεί μια καλύτερη ζωή. Πώς οι νέοι έφτασαν μέχρι εκεί; αναρωτιέται ο συγγραφέας Ταρίκ Αλί, που όταν ήταν κάποτε και αυτός νέος, είχε ξεχωρίσει στο φοιτητικό κίνημα της δεκαετίας του 1960. Και πιάνει τα πράγματα από την αρχή, από την πτώση του κομμουνισμού το 1991. Τότε, γράφει στην εφημερίδα «Σάντεϊ Χέραλντ», επικράτησε παντού η ιδεολογία της άρχουσας τάξης, όπως αυτή είχε εκφραστεί από τον πολιτικό φιλόσοφο Εντμουντ Μπερκ: «Οι απόστολοι της ισότητας απλώς αλλάζουν και διαστρέφουν τη φυσική τάξη των πραγμάτων». Μέσα από τα σπλάχνα του καπιταλισμού είδαμε τους φορείς του δικομματικού συστήματος να διαφθείρονται όσο ποτέ άλλοτε από τον κόσμο του χρήματος: Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς στις ΗΠΑ, Νέους Εργατικούς και Συντηρητικούς στη Βρετανία, Σοσιαλιστές και Δεξιούς στη Γαλλία, Κεντροδεξιούς και Κεντροαριστερούς στη Γερμανία και τη Σουηδία. Ηταν επόμενο να επικρατήσει ένας εξτρεμισμός των αγορών, με επακόλουθο τη διείσδυση του κεφαλαίου στο κράτος και την άλωση όλων εκείνων που είχαμε συνηθίσει να θεωρούμε κοινωνικά αγαθά. Στο βασίλειο των «εκσυγχρονιστών», όποιος αποτολμούσε να υπερασπιστεί τον κοινωνικό χαρακτήρα τους, έμενε με τη ρετσινιά του «οπισθοδρομικού». Επειδή, στα μάτια των εκσυγχρονιστών, οι πολίτες ήταν πρώτα πελάτες.

Οι πολιτικοί...
... του εκσυγχρονισμού, μεθυσμένοι από τους θριάμβους του καπιταλισμού, ήταν λοιπόν φυσικό να βρεθούν απροετοίμαστοι όταν ξέσπασε η κρίση στη Γουόλ Στριτ το 2008, λέει ο Ταρίκ Αλί. Το ίδιο απροετοίμαστοι βρέθηκαν και οι περισσότεροι πολίτες-πελάτες που, παρασυρμένοι από τα εύκολα δάνεια, βρέθηκαν ξαφνικά χρεωμένοι μέχρι τον λαιμό, σε μια περίοδο που το σύστημα άρχιζε να τους κόβει το εισόδημα για να σώσει με αυτό τους τραπεζίτες. Καθώς άλλες χώρες κατέρρεαν (Ισλανδία, Ιρλανδία) και άλλες έβλεπαν να ανοίγεται μια άβυσσος μπροστά τους (Πορτογαλία, Ισπανία, Ιταλία), η Ευρωπαϊκή Ενωση (ή ακριβέστερα Τραπεζική Ενωση) γονάτισε αυτές τις χώρες ακόμη περισσότερο με αυστηρή λιτότητα, προκειμένου να σώσει το γερμανικό, το γαλλικό και το βρετανικό τραπεζικό σύστημα.

Η σύγκρουση...
... ανάμεσα στην αγορά και τη δημοκρατία δεν μπορούσε πια να κρυφτεί: οι πολιτικές ηγεσίες αυτών των χωρών εκβιάστηκαν μέχρι την πλήρη υποταγή τους, παρά την αντίθετη βούληση των λαών τους. Οι απεργίες, οι διαδηλώσεις και οι κινητοποιήσεις ήρθαν σαν ένα φυσικό επακόλουθο. Και είναι πια φανερό πως αυτές οι πολιτικές ηγεσίες δεν θα μπορούν πια να κυβερνούν για πολύ όπως κυβερνούσαν μέχρι τώρα.

από τα Νέα, 28.10.11

Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2011

Και καλά εμείς...

Ο αργυραμοιβός και η γυναίκα του, Quentin Matsys, 1514 (via Wikipedia)

του Ρούσου Βραννά


Και καλά εμείς...
... οι αμαρτωλοί, αν αξίζαμε τέτοια σκληρή μοίρα, όμως γιατί άραγε να τιμωρηθούν με την ίδια και οι ενάρετοι; Προτού παραιτηθεί, ο ευρωτραπεζίτης Γιούργκεν Σταρκ πρόλαβε να απαιτήσει και από τους Ιρλανδούς ακόμη περισσότερη λιτότητα. Είναι πια φανερό πως τα αρπακτικά απλώνουν τις φτερούγες τους πάνω από τα θύματά τους για να ξεσκίσουν το μερτικό τους προτού αυτά ξεψυχήσουν.

Τα ευρωπαϊκά...
... έθνη έχουν όμως διδαχτεί ήδη από το 1848 πως τέτοιες αρπακτικές πολιτικές δεν προσφέρουν ούτε κοινωνική ούτε πολιτική σταθερότητα. Οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν διαθέτουν Σχέδιο Β, έγραφε τον περασμένο Ιούνιο ο οικονομικός αναλυτής Λάρι ΄Ελιοτ στην εφημερίδα «Γκάρντιαν». Παραμένουν προσκολλημένοι στο Σχέδιο Α, έστω και αν αυτό σημαίνει μόνιμη λιτότητα για όλες τις ασθενέστερες χώρες της νομισματικής ένωσης. Τρεις μήνες αργότερα, οι ίδιοι ηγέτες ζουν ακόμη με τη φαντασίωση πως θα μπορούν να επιβάλλουν στο διηνεκές μέτρα λιτότητας σε αυτές τις χώρες και με την ψευδαίσθηση πως οι πολίτες τους θα εξακολουθούν να τα ανέχονται. Το Σχέδιο Α δεν πρόκειται να λειτουργήσει, έγραφε ο Λάρι ΄Ελιοτ - που κάθε άλλο παρά φημίζεται ως επαναστάτης - επειδή «είναι αντίθετο με τις βασικές αρχές της δημοκρατίας» και επειδή στο τέλος οι λαοί θα ξεσηκωθούν ενάντια σε αυτόν τον δικτατορικό ζυγό. ΄Ομως, αυτό το σχέδιο είναι αντίθετο και με την οικονομική λογική, διαπιστώνει ο οικονομολόγος και καθηγητής Ουίλιαμ Μίτσελ. Οι δείκτες στους οποίους η ευρωελίτ ισχυρίζεται πως έχει στραμμένη την προσοχή της (το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος) κινούνται όλοι ανάποδα. Γιατί; Επειδή εξαρτώνται από την ανάπτυξη. Η λιτότητα σκοτώνει την ανάπτυξη και έτσι αυξάνονται και άλλο τα ελλείμματα και τα χρέη. ΄Οσα πακέτα διάσωσης και να δοθούν, οι ασθενέστερες χώρες δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ το ίδιο ανταγωνιστικές όσο οι ισχυρότερες χώρες της ευρωζώνης.

Στον χορό...
... των οικονομολόγων που σήμερα πια βλέπουν ξεκάθαρα πως οι όροι που επιβάλλονται στις ασθενέστερες χώρες του ευρώ είναι «υφεσιακοί» και πως θα τις φορτώσουν με ακόμη περισσότερα χρέη τα προσεχή χρόνια, μπήκε πρόσφατα και ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αργεντινής Μάριο Μπλέχερ που είχε διαχειριστεί την κρίση χρέους της χώρας του. Και λέει: «Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι γελοίο. Αν υποθέσουμε πως αυτές οι χώρες θα κάνουν όλα όσα προβλέπει το πρόγραμμα, όλες τις προσαρμογές και όλες τις ιδιωτικοποιήσεις, το χρέος τους ως προς το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν τους θα είναι υψηλότερο στο τέλος του 2012 από όσο είναι φέτος».

Γιατί συμβαίνουν...
... αυτά; Επειδή τα αρπακτικά δεν εννοούν να εγκαταλείψουν τη μερίδα του λέοντος που είχαν υπολογίσει για τον εαυτό τους όταν ίδρυαν την ευρωζώνη. Το 2002, η κυβέρνηση της Αργεντινής διέπραξε το «τέλειο έγκλημα». ΄Εσφιξε εκεί που πονούσαν τους κερδοσκόπους που τη δάνειζαν με εγκληματικά επιτόκια. ΄Οταν έχεις να κάνεις με εγκληματίες, δεν μπορείς να πηγαίνεις με τον σταυρό.

από τα Νέα, 21.9.11

Σάββατο 21 Μαΐου 2011

Το όνομά του «λαός της Αριστεράς».

Η κατάληψη της Βαστίλλης, Henri Paul Perrault (1867–1932), via Wikipedia


του Ρούσσου Βρανά

Γεννήθηκε...
... στις 10 Μαΐου 1981, στην Πλατεία Βαστίλλης, µε θυελλώδεις πανηγυρισµούς. Το όνοµά του «λαός της Αριστεράς». Ετσι είχε βαφτίσει ο Πιερ Μορουά τα εκατοµµύρια των ανδρών και των γυναικών που τότε είχαν ρίξει στις κάλπες το ψηφοδέλτιο που έγραφε «Μιτεράν». Τριάντα χρόνια ύστερα από εκείνη την ευφορία, η φωνή της Αριστεράς έχει χαµηλώσει. Αποκοµµένη από τη βάση, δεν συγκεντρώνει πια εκείνον τον λαό που την είχε φέρει στην εξουσία.

Ενα πολιτικό...
... κοκτέιλ από σοσιαλιστές, αριστεριστές και κοµµουνιστές (µέχρι την αποχώρησή τους από την κυβέρνηση Μιτεράν, όταν αυτή έγινε νεοφιλελεύθερη), ύστερα από ένα τέταρτο του αιώνα, έφερνε τότε στην εξουσία τον «λαό της Αριστεράς». Οµως, αυτή η έκφραση µάλλον απλουστεύει την πραγµατικότητα. «Ακόµη και η λέξη “λαός” δεν είναι παρά µια απλούστευση», λέει ο Ρεµί Λεφέβρ, καθηγητής των Πολιτικών Επιστηµών στο Πανεπιστήµιο της Λίλης. «Στην πραγµατική ζωή βλέπουµε διάφορες κοινωνικές κατηγορίες. Ο “λαός της Αριστεράς” δεν είναι λοιπόν παρά µια πολιτική διατύπωση που αναφέρεται σε µια συγκεκριµένη στιγµή, όταν διάφορες κοινωνικές κατηγορίες έκαναν την υπέρβαση µε ένα κοινό ξέσπασµα». Τριάντα χρόνια αργότερα, υπάρχει ακόµη ο «λαός της Αριστεράς»; Μετά τον Μιτεράν, ένας στους τρεις εργάτες ψήφιζαν Λεπέν και µόλις ένας στους οκτώ Ζοσπέν, γράφει ο Ολιβιέ Πασκάλ-Μουσελάρ. Σήµερα, οι εργαζόµενοι κοιτάζουν µε δυσπιστία την αριστοκρατία του Σοσιαλιστικού Κόµµατος και τους διανοούµενούς του, που ένα µέρος του πέρασε στη δούλεψη του Σαρκοζί. Πόσοι ηγέτες του και πόσοι βουλευτές του είναι εργάτες; Το 1981 το συντηρούσε η λαϊκή βάση του. Σήµερα µοιάζει πιο πολύ µε ένα κόµµα προυχόντων και προεστών. Και όπως έδειξε η περίπτωση Στρος-Καν, ανάλογη είναι και η συµπεριφορά τους. «Πώς οι λαϊκές τάξεις θα αισθανθούν ότι ανήκουν στον “λαό της Αριστεράς”, λέει ο Ρεµί Λεφέβρ, «όταν το µεγαλύτερο κόµµα της δεν µιλάει ποτέ γι’ αυτές;».

Τα αίτια...
... ωστόσο για να υπάρξει µια µεγάλη κινητοποίηση του λαού υπάρχουν, και όχι µόνο στη Γαλλία: το κραχ του 2008, οι κραυγαλέες ανισότητες, οι επιθέσεις που δέχεται η παιδεία, οι κίνδυνοι που απειλούν τον δηµόσιο τοµέα της οικονοµίας. Τον δέκατο ένατο αιώνα η Αριστερά διεκδικούσε τις βασικές ελευθερίες. Τον εικοστό την ισότητα. Τι διεκδικεί η Αριστερά του εικοστού πρώτου αιώνα; Προδοµένη από τα σοσιαλιστικά κόµµατα, δυσκολεύεται να ανταποκριθεί ταυτόχρονα στις προσδοκίες των εργατών που θέλουν να κλείσουν τα σύνορα για να σωθούν οι δουλειές τους, των υπαλλήλων που θέλουν να διατηρήσουν τα κεκτηµένα τους, των µικροµεσαίων επιχειρηµατιών που ελπίζουν κι αυτοί σε µια ευκαιρία. Γι’ αυτό ακριβώς είναι κατακερµατισµένη. Οµως, όλοι αυτοί µαζί αποτελούν το 99% του λαού που σήµερα αποδεκατίζεται από την ολιγαρχία του χρήµατος. Και γι’ αυτό, λέει ο Πασκάλ-Μουσελάρ, είναι όλοι τους απαραίτητοι για εκείνο το κοινό ξέσπασµα που θα ξανακατακτήσει τη Βαστίλλη.  

Με ποιο κόµµα;...
... ∆εν γνωρίζουµε. Ας το ονοµάσουµε προσωρινά «Κόµµα της Βαστίλλης».

από ΤΑ ΝΕΑ, 20.05.11

Κυριακή 27 Μαρτίου 2011

Η σιωπή των νόμων

Είμαστε όλοι έντιμοι άνθρωποι, ας αγκαλιαστούμε κι ας τελειώσει το ζήτημα εδώ. Nous sommes tous d'honnètes gens, embrassons-nous, et que ça finisse. Caricature contre le personnel politique de la Monarchie de Juillet, (au centre le personnage dedonnant est le roi Louis-Philippe Ier, qui agit comme une tire-laine). Le personnel judiciaire n'est pas épargné puisqu'un juge vole un porte-feuille, Honoré Daumier, 1834, via Wikimedia Commons

του Ρούσσου Βρανά, ΑΥΓΗ, 27.03.11

«Αν ο λαός εκφράζεται ενάντια στην κυβέρνηση, πρέπει να διαλύσουμε τον λαό». Η αποθέωση της εξουσίας είναι όταν ασκεί το εξαιρετικό δικαίωμά της να αναστέλλει την ίδια τη νομιμότητα. Και τότε καταργείται η «αρχή της αρετής» που, όπως έλεγε ο Μοντεσκιέ, χαρακτηρίζει το δημοκρατικό σύστημα.

Ό,τι είναι σήμερα πια νόμιμο δεν είναι απαραιτήτως και ηθικό. Μαζί με τις κοινωνικές ισορροπίες ανατρέπονται και οι θεσμικές. Μια πολιτική και οικονομική ολιγαρχία έχει αποκτήσει τόση εξουσία, που της επιτρέπει να ελέγχει τις μεγάλες συλλογικές αποφάσεις. Πίσω από τα επιφαινόμενα μιας δημοκρατικής αντιπροσώπευσης, οι συλλογικές τύχες δεν καθορίζονται πια από τις εθνικές κυβερνήσεις ή τα εθνικά κοινοβούλια, αλλά από αυτή την ολιγαρχία.

«Οι βουλευτές θα είναι υποχρεωμένοι να σκύβουν το κεφάλι στις περικοπές των μισθών του δημόσιου τομέα και των συντάξεων και στις μεταρρυθμίσεις του φορολογικού και του ασφαλιστικού συστήματος» έγραφε προφητικά η εφημερίδα «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ» για την υπαγωγή της πολιτικής εξουσίας σε εσωτερικά και εξωτερικά οικονομικά συμφέροντα.

Αυτήν ακριβώς την εκτροπή από τη δημοκρατία απεργάζεται σήμερα η ολιγαρχία που έχει επικρατήσει στην Ευρώπη, επικαλούμενη μια «κατάσταση έκτακτης ανάγκης» προκειμένου να ανατρέψει τη συνταγματική τάξη των χωρών και να δεσμεύσει τους λαούς της σε πολυετή λιτότητα με πρόσχημα τα χρέη τους.

Στις γκρίζες ζώνες που χρωματίζουν οι διαχειριστές της οικονομικής κρίσης πάνω στον χάρτη με τα δημοκρατικά και συνταγματικά δικαιώματα παρεισφρέουν καθημερινά ένα σωρό εκτροπές από τη νομιμότητα. Μικρές δικτατορίες, καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, όπως θα τις έλεγε ο πολιτικός φιλόσοφος Τζόρτζιο Αγκάμπεν, που ονοματίζονται έτσι μόνο και μόνο για να πείθεται ο λαός να υποβάλλεται σε νέες θυσίες. Επειδή μονάχα μια κατάσταση έκτακτης ανάγκης θα μπορούσε να κάμψει τον κοινό νου, ώστε να αποδεχτεί αδιαμαρτύρητα κάτι που υπό φυσιολογικές συνθήκες θα το θεωρούσε απαράδεκτο.

Όσο γίνεται πιο βαθιά η οικονομική κρίση, λοιπόν, τόσο η επιβολή μιας άδικης οικονομικής και κοινωνικής πολιτικής γίνεται πιο ασύμβατη με ένα δίκαιο νομικό και θεσμικό σύστημα. Και τόσο γίνεται πιο φανερό σε ευρύτερα στρώματα του λαού πως αυτή η πολιτική κουβαλάει μαζί της ένα έλλειμμα ισότητας, ένα πρόβλημα δημοκρατίας και εν τέλει μια κρίση νομιμότητας των διαχειριστών της.

Εξηγώντας τα αίτια της Γαλλικής Επανάστασης, έλεγε ένας πολιτικός εκείνης της εποχής: «Πολλές φορές, όπως η οργή του Θεού, έτσι και η οργή του λαού δεν είναι παρά ένα τρομερό συμπλήρωμα στη σιωπή των νόμων».