Τρίτη 4 Οκτωβρίου 2011

Εντουάρντο Γκαλεάνο: Είμαστε όλοι ίσοι στη μάχη για μια διαφορετική ζωή




ΑΥΓΗ, 4.10.11

Με το βιβλίο του "Ένας κόσμος ανάποδα" η φήμη του εξαπλώθηκε πολύ πέρα από τη Λατινική Αμερική. Την ανατροπή ο Εντουάρντο Γκαλεάνο ουδέποτε την εγκατέλειψε, ούτε ως σχέση γραφής ούτε, πολύ περισσότερο, ως στάση ζωής και πολιτική τοποθέτηση. Ουμανιστής και διεισδυτικός, ο Ουρουγουανός συγγραφέας παραμένει βαθιά ανθρώπινος, επιλέγει την άμεση εμπλοκή της πένας του με την κοινωνικοπολιτική πραγματικότητα, και προσφέρει στον όρο “διανοούμενος” την έννοια του βαθιά ανθρώπινου, οξυδερκούς πολιτικού όντος και πνευματικού ανθρώπου! Βεβαίως τον όρο “διανοούμενος” ο ίδιος δεν τον αποδέχεται. "Εγώ δεν είμαι διανοούμενος. Οι διανοούμενοι χωρίζουν το κεφάλι από το σώμα. Δεν θέλω να είμαι ένα κεφάλι που τριγυρνάει μονάχο του. Είμαι ένας άνθρωπος ολόκληρος, έχω κεφάλι, σώμα, φύλο, κοιλιά, τα πάντα" έλεγε πρόσφατα ο γνωστός συγγραφέας. Όχι σε κάποια διάλεξη, σε ένα πανεπιστήμιο ή σε κάποιο συνέδριο. Στον δρόμο ή μάλλον στην πλατεία. Όταν ξέσπασε το κίνημα των Αγανακτισμένων στην Ισπανία, ο Εντουάρντο Γκαλεάνο επισκέφθηκε την puerta del Sol στη Μαδρίτη και στη συνέχεια την plaza Cataluna. Εκεί συνομίλησε με τους νέους ως "ίσος ανάμεσα σε ίσους". Άκουσε τις λέξεις τους, οσμίστηκε τα όνειρα και τις ελπίδες τους και μίλησε με αφοπλιστική απλότητα. Τα παιδιά βιντεοσκοπούσαν τα λόγια του, που έκαναν και συνεχίζουν να κάνουν τον γύρο του πλανήτη μέσω του Διαδικτύου. Και φανερώνουν έναν έφηβο χιουμορίστα που κατέχει την τέχνη της γραφής και πολύ περισσότερο την τέχνη της ζωής. "Δεν είστε διανοούμενος, είστε σοφός", του λέει ένας πιτσιρικάς. "Προσοχή! το κεφάλι που σκέφτεται μόνο του είναι επικίνδυνο" απαντά. Και δεν είναι μόνο τα λόγια του, αλλά αυτό το βλέμμα, που γεμάτο αδημονία απλωνόταν στην πλατεία κι ήταν σα να ευχαριστούσε όλα τα παιδιά για τη χαρά και την ελπίδα που το γεμίζουν. Ακούστε τι έλεγε εκείνες τις μέρες ο "σοφός" Γκαλεάνο σε εκείνα τα ατίθασα μα τόσο ευγενικά παιδιά, που αυτές τις μέρες επιστρέφουν στην πιάτσα Καταλούνα. Είναι το βίντεο από τη Βαρκελώνη. Θα μπορούσε να είναι από τον χώρο έξω από τη Wall Street, στην πλατεία δελ Σολ στη Μαδρίτη, στην πλατεία Συντάγματος στην Αθήνα, σε οποιαδήποτε πλατεία της Ευρώπης ή της Λατινικής Αμερικής.

"Κι εδώ βλέπω την ίδια επανένωση, όπως και στην πλατεία δελ Σολ, την ίδια ενέργεια για αξιοπρέπεια, τον ίδιο ενθουσιασμό. Ο ενθουσιασμός, είναι η Βιταμίνη Ε, βγαίνει από μια ελληνική λεξούλα που σημαίνει 'να έχεις τους θεούς μέσα σου'. Κάθε φορά που διαπιστώνω ότι οι θεοί είναι μέσα σε έναν άνθρωπο ή σε πολλούς, στα πράγματα, στη φύση, στα βουνά ή στα ποτάμια, αυτό περιμένω: να με πείσει πως η ζωή αξίζει τον κόπο. Είμαι πολύ χαρούμενος που βρίσκομαι εδώ, όπως ήμουν πριν στην δελ Σολ, γιατί αυτή εδώ είναι η απόδειξη ότι η ζωή αξίζει τον κόπο.

Η ζωή είναι πολύ πέρα από τις μικρότητες και την πολιτική και την προσωπική πραγματικότητα, από το αν κερδίσεις ή αν χάσεις. Το να κερδίσεις ή να χάσεις τη ζωή σου δεν αξίζει όταν το αντιπαραβάλλεις με τον άλλο κόσμο που σε περιμένει, τον πιθανό κόσμο. Αυτός βρίσκεται στην κοιλιά του απαίσιου κόσμου μας. Ο κόσμος που γεννηθήκαμε δεν σε ενθαρρύνει. Όμως υπάρχει ένας άλλος κόσμος στα σπλάχνα του, περιμένει και είναι ένας διαφορετικός κόσμος. Δεν είναι εύκολο να γεννηθεί, αλλά σίγουρα ζει μέσα στον κόσμο που υπάρχει τώρα. Ναι, μπορεί να υπάρχει κι άλλος κόσμος. Το αναγνωρίζω σε αυτές τις αυθόρμητες διαμαρτηρίες, στην πλατεία Καταλούνα εδώ και στην δελ Σολ στη Μαδρίτη που μπόρεσα ευτυχώς να βρεθώ, ξέρω πως υπάρχουν κι άλλες πλατείες. Αυτές είναι η μαρτυρία.

Κάποιοι με ρωτούν 'Τί θα γίνει; Τί θα βγει απ' αυτό;' Εγώ απλώς απαντώ αυτό που συμπεραίνω από τη δική μου εμπειρία. 'Τίποτα, δεν ξέρω τι θα γίνει', ούτε και με ενδιαφέρει. Με ενδιαφέρει αυτό που γίνεται αυτή τη στιγμή. Με ενδιαφέρει το τώρα και αυτό που αναγγέλλει το τώρα, για όσα μπορεί να γίνουν μετά. Αλλά τι θα γίνει τελικά δεν ξέρω. Είναι σαν να αναρωτιέμαι, κάθε φορά που ερωτεύομαι, όταν ζω μια εμπειρία βαθιάς, αληθινής αγάπης, όταν νιώθω πως ζω και δεν με νοιάζει αν πεθάνω εκείνη τη μαγική στιγμή αγάπης, και λέω 'Ε, λοιπόν, τίποτα'. Η αγάπη είναι σαν κι αυτό που γίνεται εδώ. Είναι αιώνια όσο διαρκεί και αυτό είναι το σημαντικό.

Δεν πρέπει να τα σκεφτόμαστε όλα σαν να μιλάμε για τράπεζες, υπόλοιπα, λογαριασμούς. Τι μας περιμένει; Πιθανότητες. Ας συμβουλευτούμε αυτά τα παντοδύναμα κοριτσάκια... Αυτή που λέγεται Stadard and Poors, που έχει όνομα πολύ εκφραστικό, αφού σημαίνει Μέσος και Φτωχός. Ας δούμε τι λέει η Μέση και Φτωχή. Τι μας περιμένει; Κι εμένα τι με νοιάζει τι με περιμένει; Τι με νοιάζουν αυτοί οι τεχνοκράτες τελευταίας κατηγορίας, οι αδαείς που δεν ξέρουν τίποτα και παίρνουν παχυλούς μισθούς και σε κάθε κρίση που εξαπολύουν αυξάνουν την περίουσία τους; Γιατί στο τέλος ανταμείβονται για τα κατορθώματά τους, για να καταστρέφουν τον κόσμο δηλαδή. Αυτός είναι ένας κόσμος ανάποδα, που ανταμείβει όσους τον καταστρέφουν. Δεν υπάρχει ούτε ένας φυλακισμένος από τους τραπεζίτες που προκάλεσαν αυτή την παγκόσμια κρίση. Αντίθετα, υπάρχουν χιλιάδες φυλακισμένοι για κατανάλωση μαριχουάνας ή επειδή έκλεψαν μια κότα. Είναι ένας κόσμος ανάποδα, αυτός, ένας κόσμος μέσα στα σκατά, αλλά δεν είναι ο μόνος πιθανός.

Κάθε φορά που έρχομαι στα συλλαλητήρια των νέων, σκέφτομαι πως μας περιμένει ένας άλλος κόσμος. Οι νέοι είναι αυτοί που το αποκαλύπτουν. Οι νέοι που περιφρονούν τις εκλογές που διέπονται από τα συμφέροντα των κομμάτων. Έρχομαι από τη Νότια Αμερική. Δύο εκατομμύρια Χιλιανοί νέοι δεν ψήφισαν, γιατί δεν πιστεύουν στη δημοκρατία που τους προσφέρεται. Σίγουρα κι εδώ υπήρχαν νέοι που δεν ψήφισαν. Κι αυτό γιατί δεν πιστεύουν στη δημοκρατία που τους προσφέρουν. Όχι επειδή δεν πιστεύουν γενικά στη Δημοκρατία, αλλά επειδή δεν πιστεύουν σ' αυτή τη χειραγωγημένη δημοκρατία, στην ιδέα που απήγαγαν οι τραπεζίτες, οι ψεύτικοι πολιτικοί, το τσίρκο που προσφέρει ένα νέο νούμερο κάθε μέρα... Οι νέοι φταίνε που δεν πιστεύουν αυτούς τους ακροβάτες, που αλλάζουν συνεχώς κόμματα, ή μήπως φταίνε οι ακροβάτες;

Γι' αυτό μου αρέσει που βρίσκομαι εδώ, γιατί κουβεντιάζουμε διάφορα.  Αν μου έλεγες να δώσω την άποψή μου για τη μοίρα της ανθρωπότητας, θα αρνιόμουν. Μου αρέσει να μιλάω με τους ομοίους μου, ως ίσος προς ίσον. Γιατί είμαστε όλοι ίσοι στη μάχη για μια διαφορετική ζωή. Μακάρι αυτό να συνεχίσει, γιατί αλλιώς δεν υπάρχει λόγος να ζει κανείς αν δεν πιστεύει σε κάτι καλύτερο από τη δική του ζωή. Αυτό ήθελα να πω, όχι καμιά μεγάλη αλήθεια για την ανθρωπότητα. Δεν είμαι κανένας σοφός. Μεταξύ μας, δεν αντέχω τους διανούμενους. Οι διανοούμενοι χωρίζουν το κεφάλι από το σώμα. Δεν θέλω να είμαι ένα κεφάλι που τριγυρνάει μονάχο του. Είμαι ένας άνθρωπος ολόκληρος, έχω κεφάλι, σώμα, φύλο, κοιλιά, τα πάντα, αλλά όχι διανοούμενος.

ο ύπνος της λογικής γεννάει τέρατα, Φ.Γκόγια

Το έλεγε ο Γκόγια: 'Η λογική γεννάει τέρατα'. Προσοχή με αυτούς που σκέφτονται μόνο λογικά. Πρέπει να σκεφτόμαστε και να αισθανόμαστε. Όταν η λογική χωρίζεται από την καρδιά, να φοβάστε. Αυτά τα άτομα να τα φοβάστε, γιατί θα μας οδηγήσουν στο τέλος της ανθρωπότητας. Εγώ πιστεύω στην αντιφατική, δύσκολη, μα αναγκαία μίξη ανάμεσα σ' αυτό που σκεφτόμαστε και σε αυτό που νιώθουμε. Όταν βλέπω κάποιον που αισθάνεται μόνο, λέω 'είναι γλυκανάλατος'. Όταν βλέπω κάποιον που σκέφτεται μόνο, σκέφτομαι 'τι τρομερό, είναι διανοούμενος'. Εγώ δεν θέλω να είμαι ένα κεφάλι που γυρνάει μόνο του!

-Εσείς δεν είστε διανοούμενος, αλλά σοφός.

Ναι, καλά, εγώ και η σοφία μου. Αυτή η σοφία δεν με ενδιαφέρει. Με ενδιαφέρει η σοφία που συνδυάζει το μυαλό με το σώμα, όλα όσα είμαι, χωρίς να ξεχάσει τίποτα. Αλλά προσοχή! γιατί το κεφάλι που σκέφτεται μόνο, είναι επικίνδυνο.

Στις μέρες μας εξυμνούμε το χρήμα. Κάποιοι συνάδελφοί συγγραφείς μιλούν για 'την ελευθερία που μας δίνουν τα χρήματα'. Η ελευθερία των χρημάτων είναι ο εχθρός της ελευθερίας του ατόμου. Θέλει προσοχή το ελεύθερο χρήμα. Είναι πιο επικίνδυνο και από ένα άγριο ζώο. Έχει προκαλέσει τις μεγαλύτερες καταστροφές της ανθρωπότητας. Το σημαντικό είναι να είμαστε εμείς ελεύθεροι, να συνειδητοποιήσουμε ότι είμαστε μέρος της φύσης. Αυτή είναι η εντολή που ξέχασε ο Θεός: 'Να είσαι μέρος της φύσης, να την υπακούς'. Ο Θεός ξεχάστηκε γιατί ήταν πολύ απασχολημένος, αλλά ήρθε η ώρα να το θυμηθούμε εμείς"!

(μτφ. ΖΩΗ ΓΙΑΛΙΤΑΚΗ)

Δευτέρα 3 Οκτωβρίου 2011

Η ΗΓΕΣΙΑ ΤΟΥ ΚΚΕ ΕΜΜΕΝΕΙ ΣΤΟΥΣ ΧΩΡΙΣΤΟΥΣ ΔΡΟΜΟΥΣ

 
 
ΤΗΝ ΩΡΑ ΠΟΥ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΔΙΝΕΙ ΤΗ ΜΑΧΗ ΤΗΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ
 
του Χ. Γεωργούλα
ΕΠΟΧΗ, 2.10.11

Τιμούμε την επέτειο του ΕΑΜ αγνοώντας τα διδάγματά του...

Αν αληθεύει ότι το πολιτικό σύστημα του δικομματισμού περνάει βαθιά κρίση, τότε γιατί δεν παρατηρούμε ουσιαστική ενίσχυση των πολιτικών δυνάμεων (της αριστεράς κατά κύριο λόγο), που άσκησαν έμπρακτη κριτική στο σύστημα αυτό, το κατήγγειλαν ως καταστροφικό και έθεσαν ως στόχο ακριβώς την αποδυνάμωσή του;

Μια πρώτη απόπειρα ερμηνείας του φαινομένου έχει επιχειρηθεί με την εκτίμηση ότι για μεγάλα τμήματα των λαϊκών στρωμάτων και οι εκτός δικομματισμού πολιτικές δυνάμεις (και της αριστεράς) βρίσκονται ουσιαστικά μέσα στο ίδιο κάδρο.

Αν είναι έτσι, όμως, τότε γιατί μέχρι σήμερα το σημαντικότερο τμήμα των αναποφάσιστων καταλήγουν την τελευταία στιγμή να επιλέξουν ένα από τα δύο κόμματα ή κάποιο από τα συμπληρωματικά τους; Είναι λιγότερο μέσα στο κάδρο αυτά απ’ ό,τι τα άλλα κόμματα;

Το πιο πιθανό είναι ότι η αιτία βρίσκεται αλλού. Στην αδυναμία των επί μέρους δυνάμεων και της αριστεράς στο σύνολό της να διατυπώσει μια πειστική πολιτική πρόταση και κυρίως να τη συνοδεύσει με τη συγκρότηση μιας φερέγγυας πολιτικής δύναμης, ικανής να διεκδικήσει την εφαρμογή αυτής της εναλλακτικής και ανατρεπτικής του υπάρχοντος συσχετισμού πολιτικής.
Έτσι μπορούν να προσεγγισθούν τα λαϊκά στρώματα που αντιλαμβάνονται τα αδιέξοδα του δικομματισμού και αναζητούν μια νέα πολιτική έκφραση παραμένοντας για την ώρα στην αναμονή του «δεν ξέρω – δεν απαντώ».

Πόσο φερέγγυα είναι η αριστερά;

Γι’ αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία η προβολή του αιτήματος και η αναζήτηση ενός συνασπισμού πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων, ικανού να πείσει για τη δυνατότητά του να σχεδιάσει και να αγωνιστεί για την εφαρμογή μιας πολιτικής που αποκρούει την ανελέητη επίθεση του κεφαλαίου και αντιπαλεύει τις συνέπειες της κρίσης, που φορτώνονται σήμερα μεθοδικά στην πλάτη των λαϊκών στρωμάτων. Αν δεν εμφανιστεί στον ορίζοντα η πολιτική έκφραση αυτού του νέου συνασπισμού, που δεν μπορεί παρά να έχει πυρήνα τις δυνάμεις της αριστεράς, δεν υπάρχει ελπίδα ανατροπής της υπάρχουσας κατάστασης, ούτε καν των πολιτικών συσχετισμών.

Ο στόχος, πάντως, δεν είναι ουτοπικός, είναι εύλογος, ρεαλιστικός. Αν δεν επιτευχθεί αυτό δεν θα οφείλεται στο ότι δεν έχουν ωριμάσει οι «αντικειμενικές συνθήκες», αλλά στο ότι είναι αναντίστοιχοι με τις απαιτήσεις των καιρών οι πολιτικοί φορείς της αριστεράς.

Σήμερα που η εφαρμοζόμενη πολιτική αποδεικνύεται, ακόμη και στα μάτια των πιο εύπιστων, καταστροφική για την κοινωνική θέση και το βιοτικό επίπεδο των εργαζομένων, μισθωτών και αυτοαπασχολούμενων, και οδηγεί κατευθείαν στην προδιαγεγραμμένη χρεοκοπία, το αναπάντητο ερώτημα δεν είναι τόσο η ύπαρξη μιας εναλλακτικής πολιτικής, όσο η συγκρότηση της πολιτικής δύναμης που θα επιδιώξει, θα αγωνιστεί για να την εφαρμόσει.

Καλό είναι, λοιπόν, που έρχεται και επανέρχεται αυτή η θέση, αυτή η πρόταση εκ μέρους του ΣΥΡΙΖΑ προς τις άλλες δυνάμεις της ευρύτερης αριστεράς και της πολιτικής οικολογίας, έστω κι αν μερικές φορές η διατύπωσή της αφήνει περιθώρια για παρανοήσεις τόσο για τον επικείμενο χαρακτήρα της σύγκλισης όσο και για την ευκολία με την οποία μπορεί να προχωρήσει. Το κύριο αυτή τη στιγμή είναι να καλλιεργείται στη συνείδηση των λαϊκών στρωμάτων η αναγκαιότητά της και να αναπτύσσονται επιχειρήματα για τις δυνατότητές της.

Από την κοινή δράση στη συνεργασία

Μόνο που αυτή η πρόταση δεν αρκεί να εκφωνηθεί ή να ελαχιστοποιηθεί σε μια εκλογική τακτική. Χρειάζεται να υπηρετηθεί με συνέπεια και επιμονή, χωρίς αυταπάτες για την άμεση απόδοσή της, και, κυρίως, να συνοδευτεί από πρωτοβουλίες και υποδομές, άμεσα πολιτικές και κινηματικές, που θα αποδεικνύουν έμπρακτα πως η αριστερά –πολύ περισσότερο η από κοινού δρώσα αριστερά– μπορεί να είναι εκείνη η φερέγγυα δύναμη, που στηρίζει τα λαϊκά στρώματα στους δίκαιους αγώνες και συμβάλλει αποφασιστικά στην οργάνωση της αντίστασής τους και της αντεπίθεσής τους.

Όσοι δεν το αντιλαμβάνονται αυτό, τη στιγμή μάλιστα που τα λαϊκά στρώματα και οι δυνάμεις της εργασίας δέχονται την πιο σκληρή επίθεση με αφορμή την οικονομική κρίση, πρέπει με κάθε τρόπο να νιώσουν το βάρος της ιστορικής ευθύνης τους. Ορθά τόνισε αυτή την πλευρά ο Αλ. Τσίπρας μιλώντας την περασμένη Κυριακή στη Θεσσαλονίκη απευθυνόμενος στην ηγεσία του ΚΚΕ (αν και ο ιστορικός παραλληλισμός με το ΕΑΜ που χρησιμοποίησε δεν ήταν ιδιαίτερα εύστοχος, γιατί εκτός του ότι η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ δεν έχει σχέση με την τότε ηγεσία, η σημερινή άρνηση του Περισσού στις εκκλήσεις για κοινή δράση δεν είναι αποτέλεσμα λαθεμένη εκτίμησης, είναι συνέπεια μιας δομημένης αντίληψης, που χρειάζεται χρόνο και προσπάθεια για να αποδομηθεί).

Συνεργασία υπό τον όρο της ταύτισης;

Η απάντηση της Αλ. Παπαρήγα (την επόμενη μέρα στη ΝΕΤ) ήταν απογοητευτική. «Πώς θα πάμε με ένα κόμμα [τον ΣΥΡΙΖΑ], το οποίο λέει “εγώ είμαι καλύτερος διαπραγματευτής εντός της ΕΕ” (…) Δηλαδή, μόλις δει η Μέρκελ και ο Σαρκοζί τον Τσίπρα, θα πέσουν ξεροί κάτω;»
Ευτελίζοντας με την τακτική της διαστρέβλωσης την πρόταση, δείχνει τη φτώχεια της επιχειρηματολογίας της και την αυτάρεσκη αυτοϊκανοποίησή της: «Εμείς δεν αισθανόμαστε καθόλου μόνοι»… Οι εργαζόμενοι και οι συνταξιούχοι πως νιώθουν, άραγε;

Ο Αλ. Τσίπρας, ωστόσο, είχε φροντίσει να τονίσει ότι ένα μέτωπο κατά της πολιτικής των μνημονίων δεν μπορεί να προχωρήσει παρά «στηριγμένο σε μια πλατιά κοινωνική συμμαχία και στη δυναμική των κινημάτων». Αν μπορεί κάποιος να κάνει τη Μέρκελ και του Σαρκοζί να πέσουν ξεροί, είναι ο κινητοποιημένος, ο αγωνιζόμενος λαός, που προσβλέπει στην εφαρμογή ενός πολιτικού σχεδίου προς το δικό του συμφέρον. Άλλωστε και οι όποιες δυσκολίες στην εφαρμογή των αντιλαϊκών σχεδίων τους στην Ελλάδα, σ’ αυτήν τη λαϊκή αντίσταση οφείλονται σε μεγάλο βαθμό.

Θα μπορούσαμε, επίσης, να προσθέσουμε πως, αν ο Τσίπρας δεν είναι τόσο φοβερός και τρομερός στην όψη, μια συμπαράταξη της ελληνικής αριστεράς που θα είχε προοπτική, ίσως προκαλούσε, αν όχι αποπληξία, τουλάχιστον ανησυχία στο Βερολίνο, το Παρίσι και τις Βρυξέλλες. Δεν το βλέπει, άραγε, αυτό η Αλ. Παπαρήγα;

Όσο για το πρώτο σκέλος της ένστασής της, το ζήτημα της πολιτικής διάστασης δηλαδή, της διαφορετικής προοπτικής, χάνει σε μεγάλο βαθμό το νόημά του, όταν η ίδια η Αλ. Παπαρήγα βάζει σαν άμεσο στόχο του κινήματος «ο λαός να παρεμποδίσει την εφαρμογή των μέτρων». Γιατί, αφού ελαχιστοποιεί, και σωστά, τον πολιτικό στόχο του κινήματος, δεν γίνεται κατανοητό γιατί δεν επιλέγει, δεν θεωρεί ορθή και εφικτή την κοινή δράση των δυνάμεων που συμφωνούν σε αυτόν τον άμεσο στόχο, πράγμα που θα μας επέτρεπε να δώσουμε τη μάχη της επιβίωσης των λαϊκών τάξεων με τη μεγαλύτερη δυνατή επιτυχία.

Αλλά φαίνεται πως η σημερινή ηγεσία του ΚΚΕ, παρά το γεγονός ότι βγάζει κάθε χρόνο τέτοια εποχή ανακοινώσεις για να τιμήσει την ίδρυση του ΕΑΜ, δεν θεωρεί αντίφαση το ότι δεν διδάσκεται από την ΕΑΜική ιστορία. Αν η τότε ηγεσία του ΚΚΕ είχε τα μυαλά τής σημερινής, δεν θα μπορούσε να προσεγγίσει κανένα από τα αριστερά και δημοκρατικά κόμματα και να συνυπάρξει σε δύσκολες, πολεμικές συνθήκες μαζί τους, με σχέση ισοτιμίας μέσα στο μέτωπο. Θα έψαχνε πρώτα τους ιδεολογικούς φακέλους τους, την ώρα που ο κατακτητής θα δρούσε ανενόχλητος. Όπως κάνει σήμερα, τηρουμένων των αναλογιών, ο εσωτερικός δυνάστης του λαού. Και με δική μας ευθύνη -της αριστεράς.

Κυριακή 2 Οκτωβρίου 2011

"Εμείς", "Αυτοί" και οι δανειστές "τους"

φωτογραφία από το χειρόγραφο του George Orwell για το 1984


του Γιάννη Μηλιού


ΑΥΓΗ, 2.10.11


Η επιλογή των λέξεων δεν είναι ποτέ αθώα, ιδιαίτερα στον δημόσιο λόγο. Οι λέξεις είναι φορείς ιδεολογικών παραστάσεων και των πρακτικών που διαπλέκονται με αυτές. Ακόμα περισσότερο, επειδή ακριβώς «οι ιδέες της κυρίαρχης τάξης είναι σε κάθε εποχή οι κυρίαρχες ιδέες» (Μαρξ - Ένγκελς, Η Γερμανική Ιδεολογία, MEW τ. 3, σ. 46), οι λέξεις συχνά μάς επιβάλλονται ως «προφάνειες», πάνω στις οποίες καλούμαστε κατόπιν να οικοδομήσουμε τα δικά μας επιχειρήματα. Τότε όμως τα επιχειρήματα θα είναι ήδη υπονομευμένα από την κυρίαρχη ιδεολογία, που σημαίνει ότι και τα πολιτικά μας συμπεράσματα θα εγκλωβίζονται στα διλήμματα που θέτουν οι αστικές στρατηγικές επιλογές.

Το χαρακτηριστικότερο παράδειγμα της περιόδου είναι η φιλολογία γύρω από το χρέος του ελληνικού Δημοσίου, όταν παρουσιάζεται με φράσεις όπως «πόσα χρωστάμε στους δανειστές μας»: Ο λόγος αυτός αναπλάθει ένα εθνικό «εμείς», που «χρωστάμε» σε «δανειστές» «έξω από μας», άρα «ξένους», και το πολιτικό επίδικο μοιάζει να αφορά ένα ζήτημα «εθνικής σύγκρουσης» με τους «ξένους»: «Εμείς απέναντι στους ξένους δανειστές μας».

Αν δούμε όμως το ζήτημα από τη σκοπιά των διαθέσιμων στατιστικών στοιχείων, η εικόνα αλλάζει ριζικά: Σύμφωνα με προβολές για το τέλος του έτους, που βασίζονται στα στοιχεία του 1ου τριμήνου 2011, το συνολικό χρέος του ελληνικού Δημοσίου είναι 345 δισ. ευρώ, εκ των οποίων 58 δισ. κρατούν οι ελληνικές τράπεζες, 15,2 δισ. η Τράπεζα της Ελλάδας (ΤτΕ), 11 δισ. τα ελληνικά ασφαλιστικά ταμεία, 78 δισ. ο Μηχανισμός Ε.Ε. - ΔΝΤ, 42 δισ. η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), 45,5 δισ. οι ξένες τράπεζες και 95 δισ. «άλλοι αλλοδαποί επενδυτές» (αμοιβαία κεφάλαια, ασφαλιστικά ταμεία, ασφαλιστικές εταιρίες).

Το τμήμα του χρέους του ελληνικού Δημοσίου που κρατάει η ΕΚΤ (όπως και η ΤτΕ) αποτελεί αποτέλεσμα χρηματοδότησης-στήριξης των ελληνικών τραπεζών, ενώ η χρηματοδότηση από τον Μηχανισμό Ε.Ε. - ΔΝΤ αποτελεί διακρατική συμφωνία που συνήψε το ελληνικό κράτος, σε αντιστοιχία με τα κοινωνικά-ταξικά συμφέροντα που παγίως συμπυκνώνει.

Τα «ξένα» χρηματοπιστωτικά ιδρύματα δεν είναι ένα ομογενές σύνολο, αλλά ένα ετερόκλητο άθροισμα ιδρυμάτων σε διαφορετικές χώρες, με διαφοροποιημένα ως εκ τούτου συμφέροντα: Γαλλικές τράπεζες (σύμφωνα με το πρόσφατο stress test κρατούν 10 δισ. ευρώ ελληνικού χρέους), γερμανικές τράπεζες (7,93 δισ.), κυπριακές τράπεζες (5,81 δισ.), βελγικές τράπεζες (3,91 δισ.), κ.λπ., γερμανικά ασφαλιστικά ταμεία, γαλλικά ασφαλιστικά ταμεία κ.λπ., γαλλικά αμοιβαία κεφάλαια, αμερικανικά αμοιβαία κεφάλαια κ.ο.κ.

Με βάση την εικόνα που μόλις παραθέσαμε, το «εμείς απέναντι στους ξένους δανειστές μας» της κυρίαρχης αφήγησης καταρρέει. Το σημαντικότερο, είναι επιστημονικά θεμιτό να ταυτίζονται οι εργαζόμενες-λαϊκές τάξεις (η εργατική τάξη, η νέα [μισθωτή] μικροαστική τάξη, η παραδοσιακή [αυτοαπασχολούμενη] μικροαστική τάξη, ακόμα και οι μεσοαστοί μικροεπιχειρηματίες), με το ελληνικό καπιταλιστικό κράτος και να μιλάμε αδιαφοροποίητα για «τη χώρα» και «εμάς»; Είναι πολιτικά και ιδεολογικά θεμιτό, ως αριστεροί, να μη διαφοροποιούμε το τμήμα του χρέους που κρατούν από τη μια οι τράπεζες (ελληνικές, γαλλικές, γερμανικές, κυπριακές...), ο Μηχανισμός ΔΝΤ - Ε.Ε., η ΕΚΤ, η ΤτΕ και από την άλλη τα ασφαλιστικά ταμεία και λαϊκοί αποταμιευτές;

Το καπιταλιστικό κράτος αποτελεί το κέντρο άσκησης της πολιτικής εξουσίας του κεφαλαίου. Κυβερνάει φυσικά, συνήθως, κυρίως με βάση τη συναίνεση. Γι’ αυτό εμφανίζεται ως εκφραστής του γενικού συμφέροντος της καπιταλιστικής κοινωνίας. Το ελληνικό καπιταλιστικό κράτος οικοδόμησε συναινέσεις «ανεχόμενο» τη φοροδιαφυγή μεγάλου τμήματος των μεσαίων τάξεων, ευνοώντας την «από τα κάτω» ιδιωτικοποίηση των κοινωνικών υπηρεσιών, προάγοντας τις πελατειακές σχέσεις. Διόγκωσε το δημόσιο χρέος αναδιανέμοντας τον πλούτο υπέρ του κεφαλαίου, στο οποίο εξασφάλισε μια όλο και διευρυνόμενη νόμιμη φοροαπαλλαγή, οικοδόμησε έναν τερατώδη κατασταλτικό μηχανισμό και ένα αναιμικό «κοινωνικό κράτος». Τώρα εκμεταλλεύεται την κρίση χρέους για να επιβάλει την πιο άγρια, μετά τον Πόλεμο, αναδιανομή εισοδήματος υπέρ του κεφαλαίου, για να καταργήσει εργασιακά και κοινωνικά δικαιώματα δεκαετιών υπέρ του εργοδοτικού δεσποτισμού.

Ως αριστερά πρέπει να παλέψουμε για να ανατραπεί αυτό το σκηνικό: «Την κρίση να πληρώσουν αυτοί που τη δημιούργησαν» - το κεφάλαιο και ο συσσωρευμένος πλούτος. Να προστατευθούν οι εργαζόμενοι και οι λαϊκές τάξεις, να επανεκκινήσει η ανάπτυξη σε νέες βάσεις, με γνώμονα τις κοινωνικές ανάγκες και όχι τη μεγιστοποίηση των κερδών.

Χαμένοι πρέπει να είναι οι τράπεζες (που οι εγχώριες είναι ανάγκη να κοινωνικοποιηθούν με στόχο μια ριζικά διαφορετική στρατηγική χρηματοδότησης της κοινωνίας) και το κεφάλαιο, κερδισμένοι οι εργαζόμενοι και τα ασφαλιστικά τους ταμεία. Και μια τελευταία παρατήρηση για όσους αναζητούν τη λύση στην αύξηση των ελληνικών εξαγωγών και παρασύρονται έτσι στον «νομισματικό φετιχισμό»: Οι εργαζόμενοι δεν κάνουν εξαγωγές, εξαγωγές κάνουν οι καπιταλιστές. Αν οι Έλληνες χαλυβουργοί, ιδιοκτήτες ξενοδοχείων, διυλιστηρίων κ.ο.κ. αυξήσουν τα κέρδη τους από τη διεθνή αγορά, η ελληνική αστική τάξη δεν θα μας δώσει πίσω ούτε τους κομμένους μισθούς μας ούτε τα δικαιώματά μας, ούτε θα καλύψει την απώλεια της αγοραστικής μας δύναμης από την υποτίμηση. Την καλύτερη ζωή θα την κερδίσουμε μέσα από τους μαζικούς κοινωνικούς αγώνες για την αλλαγή του πολιτικού και κοινωνικού συσχετισμού δύναμης, που οδηγεί στην αμφισβήτηση του ίδιου του καπιταλισμού.

Σάββατο 1 Οκτωβρίου 2011

Αριστερή ενότητα: Αναγκαία και εφικτή; Οι δύο αναγκαίες παράμετροι του Αριστερού Μετώπου

 Κλειώ Μακρή μικρογλυπτική (από Astra Galerie)

του Ανέστη Ταρπάγκου *

ΑΥΓΗ, 1.10.11

Κεντρική θέση στην πολιτική τακτική του ΣΥΡΙΖΑ στη σημερινή συγκυρία της ολικής οικονομικής καταστροφής και κοινωνικής αποδιάρθρωσης κατέχει η αναφορά στο πολιτικό και κοινωνικό μέτωπο του συνόλου των αριστερών δυνάμεων, από τα αριστερά της αριστεράς μέχρι τις αντιμνημονιακές διαφοροποιήσεις της παραφθαρμένης ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας. Μάλιστα, μια τέτοια συμπαράταξη δυνάμεων στην τρέχουσα περίοδο έχει τη δυνατότητα να υπερσκελίσει εκλογικά το ΠΑΣΟΚ κατακτώντας αθροιστικά ένα 25% της λαϊκής ετυμηγορίας, τη στιγμή που το τελευταίο αδυνατεί πλέον να υπερβεί το όριο του 20%, ενώ η Ν.Δ. βρίσκεται μακράν της απόκτησης της κοινοβουλευτικής κυβερνητικής αυτοδυναμίας, εφόσον καταγράφεται σε ποσοστά κάτω του 30%. Παράλληλα μια τέτοια μετωπική αριστερή συμμαχία, με όλη την αναγκαία πολυμορφία της (η συμπαράταξη μαρξιστών σοσιαλιστών, κομμουνιστών και επαναστατικής αριστεράς στη χιλιανή Λαϊκή Ενότητα του 1970 δεν εμπόδισε το ριζοσπαστικό πρόγραμμα εθνικοποιήσεων της κυβέρνησης Σ. Αλιέντε, ούτε και βέβαια ήταν η αιτία της βίαιης αιματηρής πραξικοπηματικής καταστολής του 1973), είναι απαραίτητη για τη μετέπειτα πλατιά λαϊκή συσπείρωση σχετικά πλειοψηφικού χαρακτήρα, εφόσον απέναντι στο Αριστερό Μέτωπο θα ορθώνεται μια αντιδραστική κυβέρνηση «εθνικής συμμαχίας» (Ν.Δ. - ΠΑΣΟΚ με τη στήριξη του ΛΑΟΣ) ή μια αμιγώς δεξιά κυβέρνηση αναιμικής κοινοβουλευτικής ισχύος.

Παρ' όλα αυτά, στις σημερινές συνθήκες που επιτάσσουν μορφές αριστερής ενότητας, διαπιστώνεται η λειτουργία χασμάτων ανάμεσα στις ριζοσπαστικές αντιμνημονιακές δυνάμεις, όχι μόνον μεταξύ των ΚΚΕ - ΣΥΡΙΖΑ - ΑΝΤΑΡΣΥΑ, αλλά και μεταξύ αυτών και των δυνάμεων της οικολογίας , της εκσυγχρονιστικής αριστεράς και της αριστερής σοσιαλδημοκρατίας, παρ' όλο που η μνημονιακή πολιτική και η συνεπαγόμενη λαϊκή χρεωκοπία αντιπροσωπεύει τον κύριο αντίπαλο όλων αυτών των δυνάμεων. Ως προφανής λόγος αυτών των διαχωρισμών προβάλλεται η εκφορά ριζικά διαφοροποιημένων πολιτικών λόγων: Άμεση έξοδος από την Ευρωπαϊκή Ένωση και το ευρώ ή ολομέτωπη διαπάλη προς τον ακραίο νεοφιλελευθερισμό των οργάνων και μηχανισμών της; Εγκαθίδρυση της λαϊκής εξουσίας - οικονομίας, αντικαπιταλιστική κομμουνιστική επανάσταση ή μεταβατικό ριζοσπαστικό πρόγραμμα ρήξεων και ανατροπών στην κατεύθυνση της σοσιαλιστικής μεταλλαγής κ.λπ.; Η συνέχιση της κίνησης των πραγμάτων σ’ αυτό το επίπεδο των αφοριστικών πολιτικών προσανατολισμών στα σίγουρα δεν μπορεί να καταλήξει στην ανάδειξη των όρων ενός Αριστερού Μετώπου, εξ αντικειμένου πολύμορφου, με δημοκρατική λειτουργία, ενιαία δράση του αριστερού και προοδευτικού κόσμου, με κοινούς άξονες παρέμβασης.

Διαλεκτική κοινωνική ενότητα των λαϊκών εκπροσωπήσεων

Είναι φανερό ότι το επιτακτικά αναγκαίο πλαίσιο της αριστερής λαϊκής ενότητας χρειάζεται να τεθεί με δύο εντελώς διαφορετικούς όρους και σε δύο επίπεδα: Αυτό της διαλεκτικής σύνθεσης των εκπροσωπουμένων από τους σχηματισμούς της αριστεράς δυνάμεων και εκείνο της τροφοδότησης της παρέμβασης του λαϊκού κινήματος (δείγματα του οποίου υπήρξαν στις δύο - τρεις μεγάλες πανεργατικές απεργίες και στο κίνημα των Αγανακτισμένων στην Πλατεία Συντάγματος, που και τα δύο αντιμετώπισαν την ωμή αυταρχική κρατική καταστολή).

Η πολιτική διαφορετικότητα των αριστερών πολιτικών σχηματισμών (πέραν των πραγματικά διαφορετικών στρατηγικών απαντήσεων στις οποίες επιχειρούν να αντιστοιχηθούν) έλκει την καταγωγή της και από τις διαφορετικές κοινωνικές εκπροσωπήσεις τις οποίες πολιτικά συμπυκνώνουν. Όλοι οι αριστεροί φορείς εκφράζουν δυνάμεις του κυριαρχούμενου λαϊκού συνασπισμού, μακράν και σε αντιπαλότητα με τις ταξικές δυνάμεις του κυρίαρχου μπλοκ εξουσίας, ωστόσο πρόκειται σε κάθε περίπτωση για διαφορετικά στρώματα και κατηγορίες των λαϊκών τάξεων. Η επιρροή του ΚΚΕ επικεντρώνεται κατ’ εξοχήν σε τμήματα της παραδοσιακής εργατικής τάξης και των παραδοσιακών μικροαστικών στρωμάτων (αγρότες, επαγγελματίες, βιοτέχνες κ.λπ.) - Η εμβέλεια του ΣΥΡΙΖΑ αναφέρεται στην εκπροσώπηση κυρίαρχα δυνάμεων της μισθωτής και ελευθεροεπαγγελματικής διανοητικής εργασίας (τμήματα εκπαιδευτικών, γιατρών, μηχανικών, δικηγόρων κ.ά.). - Η επίδραση της ΑΝΤΑΡΣΥΑ έχει να κάνει με ριζοσπαστικές μερίδες της πανεπιστημιακής νεολαίας και στρώματα της νέας μισθωτής διανοητικής εργασίας που έχουν προλεταριοποιηθεί, αντιμετωπίζοντας παραφθαρμένες συνθήκες κοινωνικής ένταξης κ.ά.

Αυτό το αδιαμφισβήτητο κοινωνικό γεγονός βρίσκεται σε σημαντικό βαθμό στην αφετηρία των διαφοροποιημένων πολιτικών τους οπτικών και προσεγγίσεων. Το ζήτημα είναι ότι αυτά τα εκπροσωπούμενα στρώματα ανήκουν μεν όλα στους «από κάτω», αλλά ταυτόχρονα εμφανίζουν σαφώς διαφορετικές μεταξύ τους ταξικές πρακτικές, προσανατολισμούς και επιδιώξεις, έτσι ώστε δεν συγκροτούν αφετηριακά ένα συμμαχικό λαϊκό κοινωνικό μέτωπο, εκτός κι αν υιοθετεί κανείς την ιδεοληψία της γενικής αντιμονοπωλιακής συμμαχίας ενάντια στη «χούφτα των μονοπωλίων». Η πολιτική ικανότητα των ριζοσπαστικών δυνάμεων που μάχονται πραγματικά για την αναγκαία αριστερή λαϊκή ενότητα, είναι να διαμορφώσουν τους όρους της κοινωνικής συμμαχίας αυτών των διαφοροποιημένων δυνάμεων των λαϊκών τάξεων, προκειμένου αυτός ο συμμαχικός ταξικός συνασπισμός να καταστεί ηγεμονικός στο σύνολο του κυριαρχούμενου εργατικού, μικροαστικού και νεολαιίστικου μπλοκ. Η δρομολόγηση τέτοιων πρακτικών και διαλεκτικών συνθέσεων, στη βάση των άμεσων και τακτικών υλικών συμφερόντων αυτών των λαϊκών στρωμάτων που πλήττονται άγρια από τη νεοφιλελεύθερη επέλαση, είναι σε θέση να ανοίξει δρόμους και πολιτικών συγκλίσεων των δυνάμεων του αριστερού κινήματος.

Λαϊκή ενωτική αναβάπτιση του αριστερού κινήματος

Από την άλλη πλευρά, και με βάση τις υπαρκτές κινηματικές εμπειρίες του εργατικού συνδικαλισμού και του κινήματος στις πλατείες, προβάλλει ως αναγκαία διάσταση η ανάπτυξη κοινών λαϊκών πρακτικών τόσο στο παραγωγικό επίπεδο όσο και σ’ εκείνο της κατοικίας. Η διαμόρφωση αγωνιστικών απεργιακών μετώπων σε επιμέρους κλάδους (λ.χ. ιδιωτικοποιούμενοι δημόσιοι οργανισμοί και μαζικές απολύσεις σε δημόσιες υπηρεσίες, συνολικό μέτωπο δασκάλων - καθηγητών - πανεπιστημιακών - φοιτητών - μαθητών των καταλήψεων, ανάδειξη οργανωτικών μορφών των ανέργων που οδεύουν πλέον προς το ένα εκατομμύριο κ.λπ.) είναι σε θέση, εφόσον έχει χαρακτηριστικά αποτελεσματικότητας, να ωθεί τα αριστερά πολιτικά υποκείμενα που στηρίζουν αυτές τις εργατικές κινητοποιήσεις σε μιαν ορισμένη συνδικαλιστική αγωνιστική σύμπλευση.

Και εξίσου οι διαδικασίες λαϊκών συνελεύσεων στους δήμους και στις συνοικίες, με αφορμή την ανάπτυξη μαζικού κινήματος για την αδυναμία - άρνηση καταβολής του κεφαλικού φόρου εισοδήματος και του φορολογικού τέλους στις κατοικίες διαμορφώνουν αντικειμενικά ένα ευρύ πεδίο κοινής αριστερής κινητοποίησης, τέτοιο που στο βαθμό που αποκτήσει αυτοπεποίθηση της δύναμής του, είναι σε θέση να συνεργήσει στη διαμόρφωση όρων ευρύτερης αριστερής μετωπικής συμπαράταξης. Οι λαϊκές συνελεύσεις και επιτροπές που παίρνουν σάρκα και οστά αυτή την περίοδο επιδιώκεται να έχουν τα ευρύτερα δυνατά χαρακτηριστικά, χωρίς αφετηριακούς και αφοριστικούς προσδιορισμούς (ριζοσπαστικούς, αντικαπιταλιστικούς, αντιμονοπωλιακούς κ.λπ.), με τη συμμετοχή όσο το δυνατόν ευρύτερων αριστερών δυνάμεων, ενοποιημένων σε μια καίρια αγωνιστική βάση (άρνηση πληρωμής της παράνομης και υπέρμετρης φορολόγησης), και αποτελούν κολυμβήθρες αναβάπτισης και ενότητας του αριστερού κινήματος, μαζί και μέσα στον εργαζόμενο λαό.


 * Ένα σημείωμα του Χρήστου Λάσκου για τον συντάκτη του άρθρου γραμμένο πριν αρκετά χρόνια

Ο σπουδαίος άνθρωπος

Χρήστος Λάσκος
Ο Ανέστης Ταρπάγκος είναι «ιδιόρρυθμος», «δύσκολος» άνθρωπος. Τον πρωτοέμαθα στα πρώτα φοιτητικά μου χρόνια, μετά το ’80, από τα άρθρα που δημοσίευε στην Αυγή. Σε περίοδο έντονου ριζοσπαστισμού, μετά τις καταλήψεις του 815, η ανανεωτική αριστερά φαινόταν πολύ «ρεφορμιστική» για τα γούστα πολλών από μας. Άλλωστε, η διάσπαση της ΕΚΟΝ Ρήγας Φεραίος ήταν πολύ πρόσφατη με όλα τα –και συναισθηματικά- συμπαρομαρτούντα. Τα κείμενά του, λοιπόν, στην Αυγή μου φαινόταν διαφορετικά. Ο λόγος του αψύς, μακροπερίοδος, πολύ αναλυτικός, αλλά τότε και πάντοτε ενωτικός. Ενωτικός, όχι «ενωτικός».
Τον γνώρισα από πολύ κοντά λίγα χρόνια αργότερα πάλι σε μια ενωτική προσπάθεια στο χώρο της Αριστεράς, που συμπεριλάμβανε τη ΣΣΕΚ και την ΟΒΕΣ μετά τα πρώτα Πασοκικά «σταθεροποιητικά» του ’85. Έκτοτε τον θυμάμαι να πρωταγωνιστεί συνεχώς σε τέτοια εγχειρήματα, ριζοσπαστικά και ενωτικά μαζί. Και σήμερα το ίδιο κάνει στον εργατικό συνδικαλιστικό χώρο, αλλά και στη νομαρχιακή προσπάθεια στην Θεσσαλονίκη.
Η «ιδιορρυθμία» ήταν και είναι η συνέπειά του. Την οποία πληρώνει πολλά χρόνια τώρα και, μάλιστα, τοις μετρητοίς. Ένας από τους καλύτερους τοπογράφους που διαρκώς … απολύεται. Γιατί επιδεικνύει μονίμως, κατά την εργοδοτική αργκό, αντισυμβατική συμπεριφορά. Γιατί δεν δέχεται την εξόντωση του συνδικαλισμού, γιατί θεωρεί πως οι υπερωρίες δεν μπορεί ούτε να είναι υποχρεωτικές ούτε απλήρωτες, γιατί επιμένει να συζητάει με τους συναδέλφους του, ακόμη και να τους δίνει προκηρύξεις που τους καλούν στις απεργίες της ΓΣΕΕ.
Ο Ανέστης Ταρπάγκος θα έπρεπε να είναι σύμβολο για τα συνδικάτα και την Αριστερά, όλη την Αριστερά. Τιμά τις καλύτερες παραδόσεις τους. Όταν κάποτε –μετά από την υπ. αριθμόν δεν ξέρω πια απόλυσή του- του είχα πει γιατί δεν σκέφτεται ν’ αλλάξει εργασιακή δραστηριότητα, ν’ αξιοποιήσει τις γνώσεις και την πείρα του πχ διδάσκοντας, μου απάντησε πως, εκτός των άλλων, δεν θα το έκανε γιατί δεν θέλει να απαξιώσει τις εργασιακές του ικανότητες. Είναι άνθρωπος της «παλιάς εποχής» όταν οι εργαζόμενοι ήταν περήφανοι για τη δουλειά τους.
Ο Ανέστης δεν χρειάζεται την υπεράσπισή μας απλώς. Θα πρέπει να γίνει σημαία δράσης και αντίστασης απέναντι στην εργοδοτική τρομοκρατία και τη νεοφιλελεύθερη λαίλαπα. Δεν φτάνει να κερδίζει καιρό μετά όλες τις δίκες και να καταδικάζονται τα αφεντικά για καταχρηστική συμπεριφορά. Η περίπτωσή του πρέπει να γίνει δημόσιο γεγονός. Οι βουλευτές μας, οι ευρωβουλευτές μας, οι συνδικαλιστικοί μας εκπρόσωποι να το πάρουν πάνω τους ως προσωπικό τους πρόβλημα. Δεν είναι προς όφελος δικό του, αλλά προς μεγάλο όφελος του εργατικού κινήματος. Οι ταξικοί κανίβαλοι είναι έτοιμοι να κατασπαράξουν τους πάντες και τα πάντα. Ας στέρξουμε, λοιπόν, όλοι. Είναι ήδη αργά.

Παρασκευή 30 Σεπτεμβρίου 2011

Ανακοίνωση του Γραφείου Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ για τα χαράτσια


Σήμερα, 30 Σεπτεμβρίου, λήγει η προθεσμία που έχει ορίσει η κυβέρνηση για να πληρωθεί η πρώτη δόση του χαρατσιού των «πολυεκκαθαριστικών». Ταυτόχρονα, η κυβέρνηση συνεχίζει την επίθεση, με εκβιασμούς και νέα μέτρα που διαλύουν την κοινωνία και εξαθλιώνουν εργαζόμενους και άνεργους, ενώ την ίδια στιγμή αφήνει αφορολόγητο τον μεγάλο πλούτο. Μπροστά στην αντικοινωνική επίθεση της κυβέρνησης, οι πολίτες θα ορθώσουν το δικό τους τείχος αντίστασης, με τον ξεσηκωμό, την ανυπακοή και την αλληλεγγύη τους. Όσο και να εκβιάζει η κυβέρνηση, ο λαός θα της επιστρέψει τον φόβο, με την ενότητα και τον αγώνα του.Τα χαράτσια αυτά δεν μπορεί και δεν πρέπει να πληρωθούν.
Τα νέα μέτρα δεν θα περάσουν.
Δεν έχουμε, δεν θέλουμε, δεν πληρώνουμε. Να πληρώσουν οι πλούσιοι.
Όσο πιο σύντομα φύγει αυτή η επικίνδυνη, αντικοινωνική κυβέρνηση, τόσο το καλύτερο θα είναι για τους εργαζόμενους, τους άνεργους, για τον λαό αυτής της χώρας.

Τετάρτη 28 Σεπτεμβρίου 2011

Βρετανία: Ο υποδειγματικός αγώνας ενάντια στον poll tax - Πώς η άρνηση πληρωμής έριξε τη Θάτσερ

Η διαδήλωση της 31ης Μαρτίου 1991 στο Λονδίνο, από το BBC News
 
«Αν ο poll tax πέθανε, είναι γιατί τον σκότωσε η άρνηση πληρωμής, μια τακτική που και τα τρία μεγάλα κόμματα επέμεναν πως δεν είχε νόημα και ήταν λάθος. Η εξωκοινοβουλευτική δράση, ο εφιάλτης των πολιτικών του Γουέστμινστερ, δικαιώθηκε και καθώς ξεδιπλωνόταν εξέθεσε τους κούφιους μας ισχυρισμούς περί δημοκρατίας... αυτό το σαββατοκύριακο ο καθένας από αυτούς που δεν πλήρωσε θα πρέπει να νιώθει περήφανος για τον εαυτό του».
Observer, 1991


Του Πέτρου Τσάγκαρη

από την Εργατική Αριστερά, 27.9.11

Ο τριετής αγώνας του βρετανικού λαού ενάντια στον poll tax, τον κεφαλικό φόρο που επέβαλε η Θάτσερ το 1987, αποτέλεσε μία από κορυφαίες στιγμές του εργατικού κινήματος στη Γηραιά Αλβιόνα. Παραμένει μέχρι σήμερα υπόδειγμα αντίστασης σε ένα απολύτως καθολικό και προκλητικά άδικο ταξικό μέτρο, όπως τα χαράτσια που επιβάλλει η κυβέρνηση Παπανδρέου μέσω της ΔΕΗ και της εφορίας. Η αναδρομή στην οργάνωση της αντίστασης και στην τελική νίκη του κινήματος στη Βρετανία είναι, νομίζουμε, χρήσιμη στις προσπάθειες που κάνουμε στην Ελλάδα σήμερα.


Η δεξιά κυβέρνηση της Θάτσερ αποπειράθηκε να επιβάλει τον poll tax έχοντας πίσω της δύο σημαντικές νίκες: είχε επικρατήσει στον πόλεμο για τα Φόκλαντ με την Αργεντινή και είχε συντρίψει τον αγώνα των Βρετανών ανθρακωρύχων το 1984-85. Το νέο ταξικό χτύπημα φαινόταν ότι θα είναι περίπατος. Σύμφωνα με το σύστημα που επικρατούσε μέχρι το 1987, το κύριο φορολογικό βάρος για τις δημοτικές υπηρεσίες έπεφτε στις επιχειρήσεις και στο πλουσιότερο τμήμα του πληθυσμού. Αντίθετα, ο poll tax επέβαλλε στον καθένα να πληρώνει το ίδιο για τις δημοτικές υπηρεσίες, ανεξάρτητα δηλ., από εισόδημα, οικογενειακή κατάσταση κ.λπ. Άνεργοι, σπουδαστές, ανάπηροι, ακόμη και άστεγοι, θα έπρεπε να πληρώσουν το ίδιο με τους πολυεκατομμυριούχους και την αριστοκρατία. Το «σκεπτικό» ήταν απλό: οι φτωχοί επωφελούνται από τις δημοτικές υπηρεσίες περισσότερο από ό,τι οι πλούσιοι οι οποίοι έτσι κι αλλιώς καταφεύγουν σε ιδιωτικές υπηρεσίες.


Σκοτία

Η απόπειρα να επιβληθεί ο φόρος ξεκίνησε από τη Σκοτία. Όμως η αντίσταση άρχισε αμέσως, με πρωτοβουλία αριστερών οργανώσεων. Οι άνθρωποι άρχισαν να δηλώνουν ότι «δεν έχουν και δεν θα πληρώσουν» το χαράτσι, ενώ ακόμη και οι δημοτικοί υπάλληλοι που θα εισέπρατταν το φόρο, προχώρησαν σε απεργίες αρνούμενοι να συνεργαστούν με την κυβέρνηση. Το 1988 οι εκδηλώσεις αντίστασης που ξεκίνησαν στο Εδιμβούργο είχαν απλωθεί σε όλη τη Σκοτία.


Ωστόσο, πολιτικοί από όλα τα κόμματα, δημοσιογράφοι και ακαδημαϊκοί, ακόμη και τμήματα της Αριστεράς διακήρυσσαν με βεβαιότητα ότι το «δεν πληρώνω» δεν μπορεί να αποτελέσει κίνημα. Σε κάθε περίπτωση ήταν  βέβαιοι ότι η «Σιδηρά Κυρία» που συνέτριψε τους Αργεντινούς και τους ανθρακωρύχους δεν υπήρχε περίπτωση να νικηθεί από την αντίσταση στον poll tax.

Στα λόγια οι βουλευτές και τα στελέχη του –αντιπολιτευόμενου στη Θάτσερ– Εργατικού Κόμματος ήταν εναντίον του φόρου. Ωστόσο στην πράξη δεν πήραν καμία πρωτοβουλία για να στηρίξουν τον αγώνα. Το χειρότερο: επιτίθονταν στα στελέχη της αριστερής πτέρυγας του κόμματος που τόλμησαν να μπουν μπροστά στο κίνημα. Ο Τόμι Σέρινταν, π.χ., επιφανές στέλεχος του κινήματος στη Σκοτία αλλά και σε ολόκληρη τη Βρετανία, διαγράφηκε από το κόμμα.


Γενίκευση

To 1988 ο κεφαλικός φόρος επιβλήθηκε στην Αγγλία και στην Ουαλία, ωστόσο το κίνημα αντίστασης άρχισε να επεκτείνεται και εκεί. Οι αριστερές οργανώσεις που πρωτοστάτησαν στη Σκοτία, έκαναν το ίδιο και στην υπόλοιπη χώρα: διοργάνωναν τοπικές συγκεντρώσεις από όπου προέκυπταν τοπικές Ενώσεις Ενάντια στον Poll Tax. Στο τέλος του 1989, δημιουργήθηκε η «Fed», η Πανβρετανική Ομοσπονδία Ενάντια στον Poll Tax. Στο ιδρυτικό της συνέδριο συμμετείχαν πάνω από 2.000 αντιπρόσωποι από όλη τη χώρα. Επικεφαλής ήταν ο σοσιαλιστής Σέρινταν και η «Fed» έμελλε να παίξει σημαντικό ρόλο στον αγώνα, καθώς στο ζενίθ της έφτασε να απαρτίζεται από 2.000 τοπικές Ενώσεις Ενάντια στον Poll Tax, από εργατικές ενώσεις και από δημοτικές παρατάξεις που μπήκαν κάτω από τη σημαία της. Τη βασική πρωτοβουλία για τη δημιουργία των επιτροπών είχε η αριστερή οργάνωση Militant, ενώ σταδιακά προσχώρησαν στο κίνημα κι άλλες αριστερές οργανώσεις.


Οι Ενώσεις Ενάντια στον Poll Tax ασχολήθηκαν και με το νομικό μέρος, καθώς στα δικαστήρια κλήτευσαν πάνω από 20 εκατομμύρια ανθρώπους. Οι αγωνιστές του κινήματος υπήρξαν απίστευτα εφευρετικοί στις νομικές τακτικές και μπόρεσαν να μπλοκάρουν πολλές φορές τα δικαστήρια.


Η δράση έφερε αποτελέσματα. Τα μεγάλα ΜΜΕ άρχισαν να «ανησυχούν» για το «1/10 του ενήλικου πληθυσμού της χώρας που αρνείται να πληρώσει το φόρο», ενώ στη Σκοτία η άρνηση αγκάλιαζε το 1/3 των φορολογούμενων. Τους πρώτους μήνες του 1990, το κίνημα είχε απλωθεί σχεδόν σε όλη τη Βρετανία και σε όλες τις μεγάλες πόλεις  γίνονταν τακτικά μαζικές διαδηλώσεις. Σε ολόκληρη τη χώρα ήταν πλέον συνηθισμένο φαινόμενο να βλέπεις αφισάκια κολλημένα από τη μέσα μεριά των παραθύρων των σπιτιών που έγραφαν: «No poll tax here». Ο φόβος των συνεπειών είχε σπάσει οριστικά.


Η διαδήλωση στο Λονδίνο

Στις 31 Μαρτίου του 1990 το κίνημα αντίστασης ενάντια στον poll tax έφτασε στην κορύφωσή του με τη διαδήλωση που κάλεσε η «Fed» στο Λονδίνο. Στη διαδήλωση αυτή βρήκε έκφραση όλο το συσσωρευμένο ταξικό μίσος ενάντια στη Θάτσερ και την πολιτική της. Συμμετείχαν μαζικά η άνεργη νεολαία, οι απολυμένοι, αλλά και όλοι εκείνοι οι εργαζόμενοι που είχαν νιώσει στο πετσί τους τις βάρβαρες κοινωνικές περικοπές του θατσερισμού. Η «Fed» οργάνωσε με μεγάλη επιμονή και επιμονή αυτή τη διαδήλωση. Δεν ήταν μόνον οι Λονδρέζοι: πάνω από 1.000 πούλμαν έφτασαν από όλη τη χώρα. Το απόγευμα στην πλατεία Τραφάλγκαρ, στο Γουάιτχολ και στο Γουέστιμνστερ επικρατούσε το αδιαχώρητο. Οι διαδηλωτές έφτασαν τις 250.000, το μεγαλύτερο νούμερο στην ιστορία των βρετανικών διαδηλώσεων μέχρι τότε. Στο βήμα των ομιλητών βρέθηκαν οι αριστεροί βουλευτές του Εργατικού Κόμματος, ο Τόνι Μπεν, ο Ντέιβ Νέλιστ και ο Τζορτζ Γκαλογουέι (που αρκετά χρόνια αργότερα εκλέχθηκε βουλευτής με την Αριστερά). Την ίδια ημέρα 50.000 διαδήλωναν στη Γλασκόβη και πολλές άλλες χιλιάδες σε διάφορες άλλες πόλεις.


Στο Λονδίνο, η αστυνομία ακολούθησε την παράδοση μιας δεκαετίας θατσερισμού: επιτέθηκε στη διαδήλωση απρόκλητα, με άλογα, με δακρυγόνα, με κλομπ. Τα ΜΜΕ αποπειράθηκαν τη γνωστή διαστρέβλωση της αλήθειας, κάνοντας λόγο για επιθέσεις των διαδηλωτών. Όμως η νόμιμη αυτοάμυνα των διαδηλωτών ήρθε μόνον μετά την επίθεση της αστυνομίας. Σε κάθε περίπτωση η συγκάλυψη ήταν δύσκολη καθώς δεκάδες χιλιάδες ήταν πλέον οι ίδιοι αυτόπτες μάρτυρες της αστυνομικής βαρβαρότητας, ενώ πολλά εκατομμύρια είδαν τις εικόνες από την τηλεόραση. Ένα χρόνο μετά η ίδια η μητροπολιτική αστυνομία έδωσε στη δημοσιότητα μια έρευνα, με την οποία παραδεχόταν δημόσια ότι οι δικές της τακτικές εκείνη την ημέρα ήταν αυτές που πυροδότησαν τις συγκρούσεις. Υπήρξαν αμέτρητοι τραυματίες, ενώ έγιναν 500 συλλήψεις κατά τη διάρκεια και μετά το τέλος της πορείας.


Νίκη

Ωστόσο μέσα σε μερικές εβδομάδες ήταν οι Ενώσεις Ενάντια στον Poll Tax αυτές που κυνηγούσαν τους δικαστικούς κλητήρες όταν αυτοί τολμούσαν να εμφανιστούν στις πόρτες των σπιτιών αρνητών πληρωμής. Κάθε απόπειρα φυλάκισης αρνητή πολεμήθηκε με νύχια και με δόντια από τη «Fed» η οποία διέσωσε έτσι χιλιάδες ανθρώπους. Πολλοί δημοτικοί άρχοντες μετάνιωσαν την ώρα και τη στιγμή που πήραν τα αξιώματά τους, ειδικά όταν οι ακτιβιστές του κινήματος εισέβαλλαν στα δημοτικά συμβούλια, στα γραφεία, τα ιατρεία τους, ακόμη και στις αυλές των σπιτιών τους.


Η «Guardian» έγραψε πως η άρνηση πληρωμής έφθασε στο «40-50% σε μεγάλες πόλεις της χώρας» και «ακόμη υψηλότερα στο Λονδίνο». Τελικά 18 εκατομμύρια φορολογούμενοι αρνήθηκαν να πληρώσουν το φόρο. Αυτή η πλατιά άρνηση σε συνδυασμό με τις απεργίες στη Γλασκόβη, την άρνηση των δημοτικών υπαλλήλων να εισπράξουν το φόρο, αλλά και την αποφασιστική διαδήλωση της 31ης Μάρτη, οδήγησε το κίνημα στη νίκη –παρά τις «προβλέψεις» των δημοσιολόγων.


Η οριστική νίκη ήρθε στις 22 Νοεμβρίου του 1990 όταν η Μάργκαρετ Θάτσερ εγκατέλειψε κλαίγοντας τον πρωθυπουργικό θώκο έπειτα από 11 φρικτά χρόνια για τους εργαζόμενους. Μόλις μερικούς μήνες αφότου ο poll tax έγινε νόμος στην Αγγλία και την Ουαλία, η μαζική εκστρατεία άρνησης πληρωμής που καθοδήγησε η «Fed» είχε ανατρέψει την πιο λαομίσητη πρωθυπουργό στην ιστορία της χώρας. Ο Τζον Μέιτζορ που διαδέχθηκε τη Θάτσερ αναγκάστηκε να παραδεχθεί ότι ο poll tax δεν μπορούσε να εφαρμοστεί, ανακοινώνοντας παράλληλα την αντικατάστασή του από δημοτικούς φόρους.


Ο poll tax αποδείχθηκε εγκληματικό λάθος για την ίδια τη Θάτσερ, επειδή ο φόρος αυτός κατάφερε να συσπειρώσει όλους τους εργαζόμενους, τους φτωχούς, τους καταπιεσμένους. Η παρέμβαση της Αριστεράς που μπόρεσε να εκφράσει πολιτικά αυτή τη συσπείρωση έπαιξε καταλυτικό ρόλο.

Δευτέρα 26 Σεπτεμβρίου 2011

Συνέντευξη με τον νέο συντονιστή της γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστα Αθανασίου

Η νοσταλγία του απείρου, Giorgio de Chirico, 1911, via wikipedia
 
 
Μπορούμε να τους σταματήσουμε και να τους ρίξουμε

Την εκτίμηση ότι η κυβέρνηση θα ηττηθεί στον πόλεμο που έχει ξεκινήσει κατά της κοινωνίας, διατυπώνει ο νέος συντονιστής της Εκτελεστικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ, Κώστας Αθανασίου. Στη συνέντευξή του στην “Εποχή” επισημαίνει, επίσης, ότι όλα τα μέτρα αφορούν τους φτωχούς και όχι τους πλούσιους και ότι το μείγμα αδυναμίας πληρωμής και οργής για την ταξικότητα των μέτρων μπορεί να φέρει και ευχάριστες εκπλήξεις.

Τη συνέντευξη πήρε η Ζωή Γεωργούλα


ΕΠΟΧΗ, 25.9.11

Οι απαιτήσεις σε μια κρίσιμη περίοδο για την κοινωνία είναι προφανώς μεγαλύτερες για την αριστερά. Τι εγγυήσεις μπορεί να δώσει ο ΣΥΡΙΖΑ ότι θα σταθεί στο ύψος των περιστάσεων με βάση τα δεδομένα του πρόσφατου παρελθόντος;

Ο ΣΥΡΙΖΑ πέρασε φουρτούνα το προηγούμενο διάστημα και πολύς κόσμος δικαίως απογοητεύτηκε. Ωστόσο, το γεγονός ότι ο ΣΥΡΙΖΑ άντεξε όλη αυτή την κρίση δείχνει κάτι: ότι αυτό που κομίζει στην πολιτική ζωή είναι ανάγκη για το κίνημα και για την κοινωνία. Αυτό νομίζω ότι το έχουμε συνειδητοποιήσει όλες και όλοι μας.

Οι οικονομικές και πολιτικές εξελίξεις ήταν αυτές που ωρίμασαν τις δυνάμεις που μετέχουν στον ΣΥΡΙΖΑ;

Προφανώς έχουν μεγάλο ειδικό βάρος, αλλά έπαιξαν ρόλο και οι εξελίξεις εντός του ΣΥΡΙΖΑ. Είδαμε ότι κάτι που οικοδομείται αργά, με κόπο και είναι πολύτιμο, μπορεί να καταρρεύσει εύκολα.

Ναι, αλλά αυτό δείχνει ότι δεν υπάρχουν γερά θεμέλια.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν είναι φαινόμενο της στιγμής. Έχει περάσει και έχει προσφέρει πολλά. Οι δυνάμεις του έχουν δώσει από κοινού πολλούς αγώνες, ορισμένοι από αυτούς ήταν νικηφόροι^ μην το ξεχνάμε. Ταυτόχρονα είναι ένας πολιτικός συμμαχικός οργανισμός, που συμπεριλαμβάνει διαφορετικές συλλογικότητες, αγωνιστές και αγωνίστριες που δεν ανήκουν σε πολιτικές οργανώσεις. Ότι ο ΣΥΡΙΖΑ υπάρχει και λειτουργεί τόσα χρόνια μόνο τυχαίο δεν είναι. Σήμερα δε, όλοι μας αντιλαμβανόμαστε την ευθύνη που έχουμε, όχι μόνο απέναντι στον κόσμο της αριστεράς, αλλά κυρίως απέναντι στον κόσμο που πλήττεται από τα συνεχή μέτρα κυβέρνησης και τρόικας.

Μπορούμε να τους ρίξουμε

Ο κόσμος, που βλέπει να κατεδαφίζονται γύρω του κατακτήσεις χρόνων, έχει ανάγκη μια πρόταση διεξόδου. Τι του λέει ο ΣΥΡΙΖΑ;


Λέμε στους εργαζόμενους, τους άνεργους, τη νεολαία, ότι αν όλος αυτός ο κόσμος δράσει ενωμένος, τα μέτρα δεν θα περάσουν. Ότι η κυβέρνηση σε αυτό τον πόλεμο που έχει ξεκινήσει κατά της κοινωνίας, σε αυτό το πογκρόμ κατά του κόσμου της εργασίας, θα ηττηθεί. Ότι μπορούμε να τους σταματήσουμε και να τους ρίξουμε.

Είδαμε ότι, λίγο πριν την ψήφιση του μεσοπρόθεσμου, οι πλατείες ήταν γεμάτες. Εντούτοις, η κυβέρνηση δεν έπεσε και ψήφισε τα μέτρα. Τι έχει αλλάξει σήμερα για να είμαστε πιο αισιόδοξοι;

Το κίνημα οπωσδήποτε έχει ανάγκη από νίκες και κατά καιρούς έχει πετύχει πολλές. Ωστόσο, δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε την πραγματικότητα με ευθύγραμμο τρόπο, να θεωρούμε, για παράδειγμα, ότι το κίνημα θα οικοδομεί σταθερά τη μία νίκη πάνω στην άλλη. Το κίνημα δίνει μάχες. Αλλά ακόμα και μάχες, που με μια πρώτη ανάγνωση φαίνεται να έχουν χαθεί, πολλές φορές αφήνουν ρίζες στην κοινωνία, που μακροπρόθεσμα αποδεικνύονται νίκες. Το κίνημα επενδύει πάνω στους αγώνες του και όχι αποκλειστικά στις νίκες. Άρα, δεν πρέπει να βλέπουμε τα πράγματα στατικά...


Ο ΣΥΡΙΖΑ, τα κινήματα

Ο ρόλος του ΣΥΡΙΖΑ;


Ο ΣΥΡΙΖΑ είναι μέσα στα κινήματα σεβόμενος την αυτονομία τους. Ο κόσμος του ΣΥΡΙΖΑ πολλές φορές πρωταγωνιστεί, αν και δεν μου αρέσει η λογική της πρωτοπορίας. Η συμμετοχή μας στα κινήματα είναι η ανάσα μας. Για μας δεν μπορεί να υπάρχει πολιτική έξω από την κοινωνία, έξω από τις κινηματικές διεργασίες.

Η αριστερά έχει στρατηγική για τα κινήματα.

Πολλές φορές ο κόσμος της αριστεράς εμπλέκεται στα κινήματα με τρόπο βιωματικό. Θα έλεγα ότι η στρατηγική για τα κινήματα είναι ένα ζήτημα στο οποίο η αριστερά πάσχει. Σε κάθε περίπτωση, αυτό που αντιστοιχεί στον ΣΥΡΙΖΑ είναι να συμμετέχει ενεργά στο κίνημα και να πιστεύει βαθιά ότι θα νικήσει. Να φέρουμε ένα παράδειγμα; Όταν η Θάτσερ επανεξελέγη το 1987 επέβαλε τον κεφαλικό φόρο. Πολύ σύντομα άρχισε να αναπτύσσεται ένα κίνημα άρνησης πληρωμής του, το οποίο πήρε τεράστιες διαστάσεις. Σε πολλές περιοχές το ποσοστό της ανυπακοής έφτασε στο 50%. Η μάχη ήταν σκληρή και κράτησε χρόνια. Μπήκε κόσμος στη φυλακή, τελικά, όμως, ήταν η αρχή του τέλους της Θάτσερ, όταν οι αρνήσεις πληρωμής έγιναν εκατομμύρια...

Υπάρχει εκτίμηση ότι κάτι αντίστοιχο μπορεί να συμβεί και στην Ελλάδα με το χαράτσι για τα ακίνητα;

 Στον αγώνα πας για να νικήσεις. Μην ξεχνάμε ότι η εικόνα στην κοινωνία είναι τραγική. Μου θυμίζει την εικόνα της Αργεντινής όταν είχαν εφαρμοστεί και εκεί αντίστοιχα μέτρα, όταν ένας αργεντινός μαρξιστής, ο Α. Μπορόν, χρησιμοποίησε τη φράση “κοινωνικό ολοκαύτωμα”. Σας ακούγεται υπερβολική η φράση αυτή και για την Ελλάδα;  Συνεπώς, η αδυναμία του κόσμου να αντέξει αυτή τη θύελλα μέτρων, μαζί με την οργή για την ταξικότητα των χαρατσιών για τις απολύσεις και για όλα τα άλλα μέτρα που πάρθηκαν, μπορούν να δημιουργήσουν και ένα ποτάμι ανυπακοής και αντίστασης που να φέρει και ευχάριστες εκπλήξεις. Όλα τα μέτρα πλήττουν τους φτωχούς, δεν υπάρχει κανένα που να πλήττει τους πλούσιους.

Δεν υπάρχει, όμως, ο κίνδυνος η απόγνωση του κόσμου να φέρει αντίθετα αποτελέσματα;

Η κυβέρνηση προσπαθεί να εμφανίσει την κατεύθυνση που ακολουθεί ως μονόδρομο. Η τρομοκρατία που ασκούν κυβέρνηση και πολλά ΜΜΕ είναι τρομακτική. Και μην εκπλαγούμε αν δούμε κινήσεις ακόμα μεγαλύτερης τρομοκράτησης του κόσμου τόσο όσον αφορά τους μισθούς και τις συντάξεις όσο και την ίδια τη δημοκρατία. Είναι σαφές ότι θέλουν τον κόσμο ηττημένο μπροστά στις τηλεοράσεις να παρακολουθεί μοιρολατρικά την καταστροφή του. Η αριστερά πρέπει να δώσει μια και μόνο εγγύηση: ότι αυτή την περίοδο κανείς δεν θα είναι μόνος του στην κρίση και στον αγώνα. Η ενότητα μας, η αλληλεγγύη ανάμεσα στα θύματα της κυβερνητικής πολιτικής και ο κοινός μας αγώνας είναι αυτό που μπορεί να φέρει απτά αποτελέσματα.


Για το νέο συνασπισμό εξουσίας

Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει καταθέσει την πρόταση για ένα νέο συνασπισμό εξουσίας πολιτικών και κοινωνικών δυνάμεων. Οι πρώτες όμως αντιδράσεις, από ΚΚΕ και ΔΗΜΑΡ δεν ήταν θετικές
.

Είναι λάθος να βλέπουμε τη συγκεκριμένη πρόταση ως άθροισμα ποσοστών κάποιων πολιτικών δυνάμεων. Όλες οι δυνάμεις της αριστεράς πρέπει να αντιληφθούν την ιστορικότητα των στιγμών, συνεπώς και τις ευθύνες τους. Οι πολιτικές επιλογές είναι σεβαστές και κρίνονται από τον κόσμο και την ιστορία. Ωστόσο, οι δυνάμεις, οι οποίες αρκούνται σε ένα μοναχικό, αυτόκεντρο τρόπο ανάπτυξης και πολιτικής, αναλαμβάνουν ένα μεγάλο κομμάτι της ευθύνης για το γεγονός ότι δεν προβάλλεται από την αριστερά μια αξιόπιστη πρόταση, τέτοια που να προσφέρει στον κόσμο διέξοδο ώστε να μην εμφανίζεται ο δικομματισμός ως μονόδρομος.

Συνεπώς αδιέξοδο;

Όχι, διότι τα πράγματα έχουν δυναμική. Η συζήτηση για το νέο συνασπισμό εξουσίας δεν μπορεί να γίνεται εν κενώ ή απλώς σε επίπεδο συνεννόησης πολιτικών δυνάμεων. Πρέπει να υπάρχει μια βάση. Και η βάση είναι το κίνημα, η κίνηση της κοινωνίας. Και εδώ και καιρό η κοινωνία είναι σε αναβρασμό.


Η αλληλεγγύη, η αριστερά, ο διεθνισμός

Τι σημαίνει αλληλεγγύη στις σημερινές συνθήκες;


Σίγουρα δεν είναι βοήθεια κάποιων που έχουν, προς κάποιους που δεν έχουν. Μιλάμε για αλληλεγγύη ανάμεσα στα θύματα της πολιτικής που ακολουθεί η κυβέρνηση σε αγαστή συνεργασία με την τρόικα. Και ήδη έχουν δημιουργηθεί δίκτυα αλληλεγγύης σχεδόν σε όλη την Ελλάδα. Στον ΣΥΡΙΖΑ συζητάμε πρωτοβουλίες για δίκτυα ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών, λαϊκά συσσίτια κ.λπ., ώστε να φαίνεται στην πράξη αυτό το οποίο λέμε “κανείς μόνος του στην κρίση”.

Πόσο επηρεάζει τη σκέψη του ΣΥΡΙΖΑ η έννοια του διεθνισμού;

Θα ήθελα να σας θυμίσω κάτι που έλεγε ο Χοσέ Μαρτί και επαναλάμβανε ο Τσε: “Επαναστάτης είναι εκείνος που νιώθει στο μάγουλό του το χαστούκι που δέχεται οποιοσδήποτε άνθρωπος σε οποιοδήποτε σημείο του κόσμου”. Ο διεθνισμός δεν είναι για την Αριστερά ένας αγώνας για κάποιους άλλους, αλλά συστατικό στοιχείο κάθε τοπικού αγώνα, απαραίτητο κομμάτι του καθημερινού αγώνα στον τόπο όπου ζει ο καθένας και η καθεμιά. Ταυτόχρονα, κάθε αγώνας μας είναι εκ των πραγμάτων κομμάτι του παγκόσμιου κινήματος για έναν κόσμο πιο δίκαιο.

Έχει γίνει αρκετή συζήτηση για την επανεκκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ. Υπάρχουν θετικά δείγματα;

Είμαστε ακόμα στην αρχή, αλλά νομίζω πως οι οιωνοί είναι πολύ καλοί. Βάζουμε τις βάσεις για ένα νέο ουσιαστικό ξεκίνημα, που να στηρίζεται στην ειλικρίνεια των σχέσεων που έχουμε μεταξύ μας, στον αλληλοσεβασμό, στην αλληλοκατανόηση, στην ανοχή στη διαφορετικότητα. Ταυτόχρονα, όμως, βάζουμε τις βάσεις με τον πιο άμεσο τρόπο, ώστε ο ΣΥΡΙΖΑ από χθες, αν είναι δυνατόν, να αποτελεί ένα μάχιμο οργανισμό, με συμμετοχή στα κινήματα και με ένα συνολικό σχέδιο και μια πολιτική πρόταση για την επόμενη περίοδο. Ήδη ο κύκλος των συνελεύσεων των τοπικών ΣΥΡΙΖΑ έχει αρχίσει. Μας ενδιαφέρει να γίνουν ανοιχτές συνελεύσεις παντού, σε κάθε πόλη, σε κάθε γειτονιά, σε κάθε χωριό αν είναι δυνατόν, όχι με αφορμή ένα γεγονός, αλλά ως έναρξη μιας συστηματικής, φυσιολογικής λειτουργίας. Θέλουμε να αλλάξουμε τη λειτουργία μας. Με τη δημοκρατία να είναι παρούσα σε όλα τα επίπεδα, με αλληλοενημέρωση για όσα συμβαίνουν γύρω μας. Ήδη στη Γραμματεία -και αυτό γίνεται για πρώτη φορά- τα μέλη της έχουν χρεωθεί συγκεκριμένες ευθύνες δουλειάς. Δημιουργούμε, δηλαδή, δομές ΣΥΡΙΖΑ.

Κυριακή 25 Σεπτεμβρίου 2011

Αληθινές συνωμοσίες

από το comic book Nocturnal Conspiracies: Nineteen Dreams From December 1979 to September 1994 του David B.  NBM Publishing (December 1, 2008), η εικόνα από I Love Rob Liefeld
του Γιάννη Κιμπουρόπουλου

ΑΥΓΗ, 25.9.11

Ούτε εμένα μ’ αρέσουν οι θεωρίες συνωμοσίας. Είναι σαν παραμορφωτικός φακός της ήδη μπερδεμένης πραγματικότητάς μας, γίνονται εργαλεία σύγχυσης και υπεραπλούστευσης. Εκτρέπουν τη δυσφορία των ανθρώπων από την πολιτική διαμαρτυρία και δράση σε ψυχαναγκαστικές εμμονές, συχνά αντιδραστικής, μεταφυσικής, ακόμη και φασίζουσας χροιάς: για όλα φταίνε οι Εβραίοι, οι μασόνοι, η λέσχη Μπίλντερμπεργκ, η παγκόσμια διακυβέρνηση και τα υποχθόνια αφεντικά της...
Οι θεωρίες συνωμοσίας αντιμετωπίζουν εν γένει την εκμετάλλευση, την καπιταλιστική βαρβαρότητα, τη διαφθορά της εξουσίας, την αποικιοκρατία, τους ιμπεριαλιστικούς πολέμους ως απόκλιση από ένα κατά τα λοιπά ηθικό σύστημα, ως παραβίαση μιας κανονικότητας προορισμένης να υπηρετεί την ευημερία των ανθρώπων.

ΑΠΟ την άλλη πλευρά δεν είναι σοφό να σνομπάρει κανείς την περίεργη ακολουθία των γεγονότων που μετέτρεψαν την Ελλάδα σε «εργαστήριο» ολοκληρωτικής εφαρμογής του δόγματος του σοκ στην Ευρώπη. Δεν είναι αποτέλεσμα ούτε τύχης ούτε ενός απρόσωπου «συστήματος» που επιλέγει τυφλά τα θύματά του. Είναι αποτέλεσμα ανθρώπινων ενεργειών, πολιτικών επιλογών, των οποίων ενδεχομένως να μην γνωρίζουμε τα ακριβή κίνητρα.

ΟΙ ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ των αποπεμφθέντων μελών της διοίκησης της ΕΛΣΤΑΤ για το έλλειμμα του 2009 εκ πρώτης όψεως έχουν χαρακτηριστικά μιας θεωρίας συνωμοσίας. Τι σημασία έχει αν το έλλειμμα φούσκωσε μία ή δύο μονάδες, αφού έτσι κι αλλιώς ήταν τεράστιο, αναρωτιούνται κάποιοι.
Ωστόσο, 1% - 2% του ΑΕΠ έλλειμμα αντιστοιχεί σε 3-6 δισ. ευρώ. Και μια ανάλογη απόκλιση στο φετινό έλλειμμα έφερε, υποτίθεται, την κρίση στις διαπραγματεύσεις με την τρόικα, την απειλή να μην καταβληθεί η 6η δόση, τα έκτακτα χαράτσια και τα μέτρα - χαριστική βολή για Δημόσιο και συντάξεις που ανακοίνωσε προχθές η κυβέρνηση. Οι μικρές αποκλίσεις των αριθμών δεν είναι αθώες όταν γίνονται μέσα βιασμού της κοινωνίας.

ΕΠΟΜΕΝΩΣ έχει μείζονα πολιτική σημασία αν το έλλειμμα φούσκωσε τεχνητά το 2009. Κι έχουν σημασία αρκετά ακόμη πράγματα: αν η Eurostat ξεπλένει παλιές αμαρτίες της στο ελληνικό καθαρτήριο, αν η κυβέρνηση χρησιμοποίησε τη δημοσιονομική «καταγραφή» σαν μέσο ηθικής εξόντωσης της προκατόχου της Ν.Δ., αν και η κυβέρνηση της Ν.Δ. είχε κάνει ακριβώς το ίδιο με τη δημοσιονομική «απογραφή» του 2004 που επίσης φούσκωσε το έλλειμμα εν ονόματι της διαφάνειας.

ΕΧΟΥΝ τη σημασία τους πολλά ακόμη παράλληλα γεγονότα: το δικομματικό αλισβερίσι με την Goldman Sachs στα τρικ απόκρυψης του χρέους, τα ραντεβού Παπανδρέου τον Ιανουάριο του 2010 με στελέχη της «τράπεζας που κυβερνά τον κόσμο», ο διορισμός ενός πρώην στελέχους της ίδιας τράπεζας («βαμπίρ των αγορών») ως προέδρου στον οργανισμό διαχείρισης του χρέους, ο συστηματικός διεθνής διασυρμός της χώρας με υστερικές αναφορές από τον ίδιο τον πρωθυπουργό, οι συζητήσεις του με τον Στρος Καν από το 2009 για εμπλοκή του ΔΝΤ στην κρίση, η θερμή υποστήριξη Παπανδρέου στην ώσμωση του ΔΝΤ με τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, αλλά και η αναζήτηση από το ΔΝΤ ενός επιτυχούς «πειράματος» που θα το έβγαζε από την παγκόσμια ανυποληψία…

ΑΥΤΕΣ και άλλες λεπτομέρειες του δράματος, που δεν είδαν το φως της δημοσιότητας, ενδεχομένως, αν μπουν στη σωστή σειρά θα μας διηγηθούν στο μέλλον όλη την ιστορία, χρήσιμη για να αποδοθούν πολιτικές, και όχι μόνον, ευθύνες για την καταστροφή μιας χώρας.

ΥΠΑΡΧΟΥΝ, βέβαια, και οι λιγότερο αστυνομικές διαστάσεις της ιστορίας. Όπως, για παράδειγμα, το μακρόχρονο, πνευματικό πραξικόπημα του νεοφιλελευθερισμού που έχει αλώσει τα αγγλοσαξονικά πανεπιστήμια και έχει αναδείξει στις θέσεις κλειδιά της παγκόσμιας και εγχώριας ελίτ σχεδόν αποκλειστικά αποφοίτους των θερμοκηπίων της ενιαίας σκέψης (Χάρβαρντ, LSE κ.ά.), φανατικούς οπαδούς του Φρίντμαν ή του Χάγιεκ, με γνήσιο μίσος για το κράτος, τα συνδικάτα, την εργασία. Μερικοί νεόκοποι αστέρες της κυβέρνησης, που σοκάρουν με τον κυνισμό τους, έχουν ανάλογο βιογραφικό και θητεία σε οργανισμούς αποδιάρθρωσης των κοινωνιών.

ΤΕΛΙΚΑ οι συνωμοσίες και οι συνωμότες μπορεί να μην εξηγούν την ουσία μιας κρίσης που αποκαλούμε συστημική και αντιμετωπίζουμε σαν έναν ακόμη καταστροφικό σπασμό του παρασιτικού καπιταλισμού. Αλλά και το «σύστημα» δεν είναι κάτι υπερβατικό και άυλο. Οργανώνεται «συνωμοτικά», μέσα από συγκεκριμένους μηχανισμούς (από τα επιχειρηματικά λόμπι μέχρι τις μυστικές υπηρεσίες). Και φορείς του «συστήματος» είναι άνθρωποι που κάνουν ή αποδέχονται επιλογές, πολιτικές, ιδεολογικές, ταξικές.

Το «σύστημα» είναι μια τεράστια συνωμοσία μιας ελάχιστης ελίτ εις βάρος της ανθρωπότητας, αλλά οι συντελεστές της είναι συγκεκριμένοι, έχουν ονόματα, επίθετα και διευθύνσεις, έχουν ιδιοτέλειες, εμπάθειες, εμμονές, αντιθέσεις. Και ενδεχομένως κρυφούς τραπεζικούς λογαριασμούς.

Μπορεί, λοιπόν, να μην είναι υπόθεση ντετέκτιβ η αποκάλυψη των τεκμηρίων της «συνωμοσίας», αλλά είναι υπόθεση της πολιτικής (και της αριστερής, ριζοσπαστικής πολιτικής) να δώσει υπόσταση και πρόσωπο, αντιληπτά από τους απλούς ανθρώπους, στην αληθινή συνωμοσία εις βάρος της μεγάλης κοινωνικής πλειοψηφίας.

Σάββατο 24 Σεπτεμβρίου 2011

Και καλά εμείς...

Ο αργυραμοιβός και η γυναίκα του, Quentin Matsys, 1514 (via Wikipedia)

του Ρούσου Βραννά


Και καλά εμείς...
... οι αμαρτωλοί, αν αξίζαμε τέτοια σκληρή μοίρα, όμως γιατί άραγε να τιμωρηθούν με την ίδια και οι ενάρετοι; Προτού παραιτηθεί, ο ευρωτραπεζίτης Γιούργκεν Σταρκ πρόλαβε να απαιτήσει και από τους Ιρλανδούς ακόμη περισσότερη λιτότητα. Είναι πια φανερό πως τα αρπακτικά απλώνουν τις φτερούγες τους πάνω από τα θύματά τους για να ξεσκίσουν το μερτικό τους προτού αυτά ξεψυχήσουν.

Τα ευρωπαϊκά...
... έθνη έχουν όμως διδαχτεί ήδη από το 1848 πως τέτοιες αρπακτικές πολιτικές δεν προσφέρουν ούτε κοινωνική ούτε πολιτική σταθερότητα. Οι ευρωπαίοι ηγέτες δεν διαθέτουν Σχέδιο Β, έγραφε τον περασμένο Ιούνιο ο οικονομικός αναλυτής Λάρι ΄Ελιοτ στην εφημερίδα «Γκάρντιαν». Παραμένουν προσκολλημένοι στο Σχέδιο Α, έστω και αν αυτό σημαίνει μόνιμη λιτότητα για όλες τις ασθενέστερες χώρες της νομισματικής ένωσης. Τρεις μήνες αργότερα, οι ίδιοι ηγέτες ζουν ακόμη με τη φαντασίωση πως θα μπορούν να επιβάλλουν στο διηνεκές μέτρα λιτότητας σε αυτές τις χώρες και με την ψευδαίσθηση πως οι πολίτες τους θα εξακολουθούν να τα ανέχονται. Το Σχέδιο Α δεν πρόκειται να λειτουργήσει, έγραφε ο Λάρι ΄Ελιοτ - που κάθε άλλο παρά φημίζεται ως επαναστάτης - επειδή «είναι αντίθετο με τις βασικές αρχές της δημοκρατίας» και επειδή στο τέλος οι λαοί θα ξεσηκωθούν ενάντια σε αυτόν τον δικτατορικό ζυγό. ΄Ομως, αυτό το σχέδιο είναι αντίθετο και με την οικονομική λογική, διαπιστώνει ο οικονομολόγος και καθηγητής Ουίλιαμ Μίτσελ. Οι δείκτες στους οποίους η ευρωελίτ ισχυρίζεται πως έχει στραμμένη την προσοχή της (το δημόσιο έλλειμμα και το δημόσιο χρέος) κινούνται όλοι ανάποδα. Γιατί; Επειδή εξαρτώνται από την ανάπτυξη. Η λιτότητα σκοτώνει την ανάπτυξη και έτσι αυξάνονται και άλλο τα ελλείμματα και τα χρέη. ΄Οσα πακέτα διάσωσης και να δοθούν, οι ασθενέστερες χώρες δεν πρόκειται να γίνουν ποτέ το ίδιο ανταγωνιστικές όσο οι ισχυρότερες χώρες της ευρωζώνης.

Στον χορό...
... των οικονομολόγων που σήμερα πια βλέπουν ξεκάθαρα πως οι όροι που επιβάλλονται στις ασθενέστερες χώρες του ευρώ είναι «υφεσιακοί» και πως θα τις φορτώσουν με ακόμη περισσότερα χρέη τα προσεχή χρόνια, μπήκε πρόσφατα και ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας της Αργεντινής Μάριο Μπλέχερ που είχε διαχειριστεί την κρίση χρέους της χώρας του. Και λέει: «Αυτό που συμβαίνει σήμερα είναι γελοίο. Αν υποθέσουμε πως αυτές οι χώρες θα κάνουν όλα όσα προβλέπει το πρόγραμμα, όλες τις προσαρμογές και όλες τις ιδιωτικοποιήσεις, το χρέος τους ως προς το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν τους θα είναι υψηλότερο στο τέλος του 2012 από όσο είναι φέτος».

Γιατί συμβαίνουν...
... αυτά; Επειδή τα αρπακτικά δεν εννοούν να εγκαταλείψουν τη μερίδα του λέοντος που είχαν υπολογίσει για τον εαυτό τους όταν ίδρυαν την ευρωζώνη. Το 2002, η κυβέρνηση της Αργεντινής διέπραξε το «τέλειο έγκλημα». ΄Εσφιξε εκεί που πονούσαν τους κερδοσκόπους που τη δάνειζαν με εγκληματικά επιτόκια. ΄Οταν έχεις να κάνεις με εγκληματίες, δεν μπορείς να πηγαίνεις με τον σταυρό.

από τα Νέα, 21.9.11

Παρασκευή 23 Σεπτεμβρίου 2011

Ο Μέτερνιχ Σοσιαλδημοκράτης: Η παρακμή της ευρωπαϊκής και η πτώση της ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας. Quel dommage! Τι κρίμα


από το Press Project, 1.3.11

Quel dommage! Τι κρίμα. Ήταν τόσο όμορφη ιδέα, ζυγισμένη και φρόνιμη και ασφαλής. Η σοσιαλδημοκρατία, ένας κομψός μεταπολεμικός συμβιβασμός: η αριστερά θα δεχόταν να εγκαταλείψει τις πιέσεις της για να αλλάξουν οι δομές και οι θεσμοί της παραγωγής και της εξουσίας στην Ευρώπη και σε αντάλλαγμα θα έπαιρνε ένα δυνατό κράτος που θα αναδιένειμε αναδρομικά μέσω φόρων και κοινωνικών υπηρεσιών σεβαστό μερίδιο από τα κέρδη των πλούσιων. Τι καλά, μαγικά, όλοι ευχαριστημένοι. Ας γίνουμε λοιπόν όλοι φαντασιακοί (γιατί οι πραγματικοί έχουν σοβαρά παράπονα) Σουηδοί. Ακόμα και στην Αμερική, η κυρίαρχη φιλελεύθερη διανόηση στα Πανεπιστήμια προσχώρησε: Η Θεωρία της Δικαιοσύνης του John Rawls είναι πιθανότατα η ισχυρότερη φιλοσοφική τεκμηρίωση της σοσιαλδημοκρατίας που γράφτηκε ποτέ. Σε ένα τόσο νοικοκυρεμένο και δίκαιο σύστημα, τι θα μπορούσε άραγε να πάει στραβά;

Το πρώτο πρόβλημα, είναι αυτό που παραδέχονται ιστορικά και οι ίδιοι οι σοσιαλδημοκράτες, ότι δηλαδή οι πλούσιοι φροντίζουν έντεχνα να μην τηρούν τη συμφωνία. Δεν κάθονται ήσυχοι, ακίνητοι βρε αδερφέ, να τους φορολογήσουμε. Προσλαμβάνουν δικηγόρους, φοροτεχνικούς, δημοσιογράφους, μπράβους,  ελβετούς τραπεζίτες, διαφημιστές  και αγοράζουν τα ΜΜΕ και τις ομάδες ποδοσφαίρου και κάνουν στενή παρέα με πολιτικούς, δημάρχους, δικαστές, μεγαλοσυνδικαλιστές.

Επίσης έχουν την καταστροφική συνήθεια να προτιμούν τα σίγουρα και βαρετά κέρδη από τα επικά και αμφίβολα: Προτιμούν είτε να γίνουν ρεντιέρηδες είτε να αντιγράψουν εκ του ασφαλούς μια κοινότοπη μεταφερόμενη από άσχετο περιβάλλον συνταγή – που ονομάζουν Best Practice. Από καινοτομία, από δημιουργικότητα, από προσαρμογή στα καθ’ ημάς, ελάχιστα και αναιμικά και προσχηματικά.


Τι να κάνουν και οι έρμοι οι σοσιαλδημοκράτες πολιτικοί, δωροδοκούν συστηματικά επί δεκαετίες τους πλούσιους με επιχορηγήσεις και θαλασσοδάνεια και άδειες τηλεόρασης και προνομιακές αναθέσεις μπας και φέρουν λίγη ανάπτυξη μέσω του θρυλούμενου επιχειρηματικού τους δαιμόνιου – αλλά αυτοί δεν τραβάνε…

Το δεύτερο πρόβλημα των σοσιαλδημοκρατών είναι οι ψηφοφόροι τους, που επιμένουν να τηρηθεί θρησκευτικά η συμφωνία. Και όταν αυτό δεν γίνεται, προσπαθούν μέσα στην απελπισία τους να μιμηθούν τους πλούσιους: να γίνουν κι αυτοί (έστω μικροί και ταπεινοί) ρεντιέρηδες. Να εξασφαλίσουν τιμής ένεκεν μια θέση στον ήλιο, να στείλουν τα παιδιά τους στα πανεπιστήμια μπας και γίνει πράξη η καταπαγωμένη κοινωνική κινητικότητα, να περάσουν με πολιτικό μέσο το γείτονά τους στον άπονο αγώνα – στο rat race. Άλλωστε, είναι φυσικό στη δημοκρατία όσοι χάνουν και καταπιέζονται στην οικονομία να αντεπιτεθούν στο πεδίο της πολιτικής. Θα φτιάξουν κι αυτοί ομάδες πίεσης, θα κατέβουν στο δρόμο, θα περιχαρακωθούν στις λεγόμενες συντεχνίες, θα αδιαφορήσουν για τους καταφρονεμένους συναδέλφους τους στη σκιώδη οικονομία, δεν θα κάνουν τόπο στους νέους, θα αγαπήσουν μόνο τα βασανισμένα κεκτημένα τους.

Μάλιστα, κύριε, αντιστέκονται κι ας ορίζεται ο αγώνας τους ως λαϊκισμός κι ας τους κοροϊδεύουν με ηθοπλαστικά χρονογραφήματα αλά παλαιά οι βολεμένοι αναλυτές και οι παρατρεχάμενοι. Κι ας τους βρίζουν κάποιοι δεινόσαυροι σοσιαλδημοκράτες (;) πολιτικοί, ως κοπρίτες. Μόνο που, φευ, η αντίστασή τους είναι άγονη. Σκεφτείτε μόνο ότι την καταπίεζαν με ευχέρεια για μια τουλάχιστον δεκαετία στην Ελλάδα, με μόνα όπλα το δήθεν εκδημοκρατισμό της πίστωσης (καταναλωτικά δάνεια και κάρτες) και τα πολυτραγουδισμένα επιδόματα και την παραμυθία του ώριμου (!) χρηματιστηρίου και του Ευρώ.

Το τρίτο πρόβλημα της σοσιαλδημοκρατίας είναι το προφανές, αλλά δυστυχώς δεν το βλέπει κανένας θιασώτης της. Το πρόβλημα είναι ότι μετά τον μεταπολεμικό συμβιβασμό η σοσιαλδημοκρατία υιοθέτησε το πρόγραμμα των αντιπάλων της!!! Ακόμα κι αν για ένα διάστημα κράτησε την ιδεολογία της (τώρα τη χάνει κι αυτήν), απέκτησε το πολιτικό και οικονομικό πρόγραμμα των εχθρών της – απλά το εξανθρώπισε με πολλή ζάχαρη. Υιοθέτησε δηλαδή την κατεστημένη αλλά επιστημονικά αστήριχτη άποψη ότι η οικονομία της αγοράς έχει μία και μόνο μία θεσμική έκφανση – ότι δεν μπορεί να στηθεί με πολλούς διαφορετικούς συνταγματικούς τρόπους και νομικές διευθετήσεις. Έτσι π.χ. κατέληξε να θεωρεί δεδομένο το χρηματο-οικονομικό καζίνο και την ουσιαστική απαλλαγή των τραπεζών από τη δραστηριότητα που συνιστά το βασικό λόγο ύπαρξής τους: τη δρομολόγηση των αποταμιεύσεων στην παραγωγική διαδικασία. Οι τράπεζες ξεφαντώνουν πλέον ρέμπελες στη διεθνή αρένα, αλλά δυστυχώς εξακολουθούν να πεθαίνουν (άρα και να στοιχίζουν) στη χώρα τους. Ταυτόχρονα, το κράτος δωροδοκεί τους πλούσιους ιδιώτες, μπας και φιλοτιμηθούν και φέρουν την ανάπτυξη - όπως μόνο αυτοί υποτίθεται ξέρουν. Η όλο και πιο περιορισμένη αναδιανομή δεν μπορεί να προσφέρει ούτε κοινωνικά περιεκτική ανάπτυξη ούτε και χαλάρωση μιας άκαμπτης ιεραρχικής οικονομίας.

Εν γένει, όλες οι σύγχρονες πολιτικές της σοσιαλδημοκρατίας αποσκοπούν στο να εξευμενίσουν τον δήθεν πάνσοφο αλλά μισοκοιμισμένο δράκο – τις παγκόσμιες αγορές του χρήματος. Η ευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία έχει εξελιχθεί στο νέο Μέτερνιχ, στο σκληρό πυρήνα της αντίδρασης και της αντεπανάστασης, με ιδεολογικό τοτέμ μια δήθεν τεχνοκρατική αλλά στην πράξη βαθιά συντηρητική θεώρηση του κόσμου. Έτσι ακριβώς χάνει και το στοίχημα της μετα-φορντικής παραγωγικής δικτύωσης και σπρώχνει τους ψηφοφόρους της προς τα ακραία δεξιά, ιδεολογικά σαφώς πιο καυτά, σχήματα. Επιχείρησε με άλλα λόγια να φέρει στην πολιτική το Μεγάλο Ύπνο, αλλά αντί αυτού πέτυχε το Μεγάλο Αποχαιρετισμό. Βέβαια κράτησε το καλό της όνομα: είναι τόσο εύκολο να φαίνεσαι ρεαλιστής, όταν δέχεσαι τα πάντα...


Στην Ελλάδα μάλιστα η σοσιαλδημοκρατία έκανε και ένα βήμα παραπάνω: αυτοκτόνησε
. Όχι επειδή πήρε τα σκληρά και άπονα δανεικά του Μνημονίου. Αυτό ήταν μεν λάθος, αλλά ανθρώπινο. Η συντεταγμένη άμεση χρεωκοπία ή μια πιο σκληρή διλημματική διαπραγμάτευση ή η ομαλή έξοδος από την Ευρωζώνη (έστω και προσωρινή), αν και ορθότερες αντικειμενικά και σαφώς πιο αναπτυξιακές λύσεις (όπως πληθώρα κορυφαίων πανεπιστημιακών σε Ευρώπη και Αμερική επέμενε – Ντάνι Ρόντρικ, Ρομπέρτο Ούνγκερ, Ρικάρντο Χάουσμαν, Ρίτσαρντ Φρίμαν από το Χάρβαρντ, Σάιμον Τζόνσον από το ΜΙΤ,  Κώστας Λαπαβίτσας από το Λονδίνο SOAS, Πολ Κρούγκμαν από το Πρίνστον και πάρα πολλοί άλλοι), ήταν λύσεις που απαιτούσαν λεπτούς χειρισμούς και είχαν κι αυτές ένα αρκετά μεγάλο κόστος. Και βέβαια η συναίνεση της κοινής γνώμης για αυτές τις πιο ας πούμε ριζοσπαστικές λύσεις δεν ήταν καθόλου δεδομένη – καθώς οι πολίτες είχαν παραπλανηθεί, από  την αυτονόητη  και μονόδρομη πορεία που προπαγάνδιζαν ΟΛΕΣ οι προηγούμενες (και η σημερινή επίσης) κυβερνήσεις. Όχι, λοιπόν, δεν ήταν τα ξένα, αν και κατά πολύ επαχθεστερα από τα προηγούμενα, δανεικά που πήρε η κυβέρνηση.

Πολύ πιο καταστροφική είναι η επιμονή της ότι δεν είναι εκ των ουκ άνευ η διαγραφή υπολογίσιμου μέρους του χρέους (κούρεμα). Ακόμα και οι μουτζαχεντίν των αγορών, το σύνολο των κατά τεκμήριο σοβαρών οικονομολόγων του πλανήτη (100%), ακόμα και οι σύμβουλοι αυτών που χάνουν τα χρήματά τους (!) είναι απόλυτα κατηγορηματικοί ως προς το κούρεμα: Είναι Α-ΠΑ-ΡΑΙ-ΤΗ-ΤΟ. Η ας πούμε ευγενής κυβερνητική τύφλωση ότι θα επιστρέψουμε και το τελευταίο σεντ είναι ακατανόητη και εξαιρετικά αποσταθεροποιητική για την Ελλάδα - και για την Ε.Ε.! Εγγυήσεις χωρίς νόημα, δεν πείθουν κανέναν. Οι αγορές βλέπουν μόνο μπροστά και δεν νοιάζονται για βικτωριανές ηθικές και αιώνιες υποσχέσεις. Εξίσου κατακριτέα είναι η αδιαφορία της κυβέρνησης για τα συμβόλαιά της με τους πολίτες της χώρας, όταν υπολογίζει αποκλειστικά και μόνο τα άλλα συμβόλαια, αυτά με τους ξένους πιστωτές. Μοιάζει με νέα κρυπτοαποικιοκρατία, αλλά, όχι, ούτε αυτή η στάση συνιστά την πτώση της σοσιαλδημοκρατίας στην Ελλάδα. Είναι κάτι άλλο, ακόμα πιο βαθύ.

Το πραγματικό έγκλημα της Ελληνικής σοσιαλδημοκρατίας είναι η απίστευτη εκστρατεία κατασυκοφάντησης του μέσου εργαζόμενου Έλληνα ως τουλάχιστον συνένοχου, αν όχι και αυτουργού της κρίσης και της σαθρής ας πούμε ανάπτυξης και της πλημμύρας της χώρας από ξένα δανεικά (που πήγαν άλλωστε απευθείας στα χέρια της ελίτ). Του μέσου Έλληνα που την στήριξε και πίστεψε σε όλα τα δήθεν αυτονόητα -Ολυμπιάδα, τραπεζοκρατία, Ευρώ, χρηματοοικονομικό καζίνο-  που του ζήτησε η ίδια με αδιανόητη ανεμελιά να πιστέψει.
Το αμάρτημα της κυβέρνησης στην Ελλάδα είναι ότι αθώωσε τον εαυτό της και σύσσωμη την ελίτ και ενοχοποίησε βάναυσα και συστηματικά όλους τους υπόλοιπους – ειδικά μάλιστα τους ψηφοφόρους της. Χρησιμοποίησε φροϋδικά σχεδόν το φόβο και την ενοχή, για να πείσει ότι η δική της καθαρά πολιτική επιλογή για το Μνημόνιο ήταν απολίτικη, μονόδρομος και η μόνη ρεαλιστική για όσους έχουν ακόμα σώας τας φρένας. Απέκρυψε τη γόνιμη συζήτηση που γινόταν σε Ευρώπη και Αμερική για νέες και ρηξικέλευθες λύσεις στην Ελληνική κρίση και κόλλησε σε ένα πρωτόγονα ανόητο ΓΙΑΤΙ ΕΤΣΙ. Δεν είχε καν το κουράγιο να κουβεντιάσει, μήπως και τρομάξει ο ευαίσθητος μπαμπούλας - οι διεθνείς αγορές του χρήματος. Η ρητορική της ενάντια σε φοροφυγάδες και ρεντιέρηδες, σε ομάδες συμφερόντων που  λυμαίνονται την αναδιανομή, ακυρώθηκε από το θρυλικό Όλοι Μαζί Τα Φάγαμε και τελικά το μόνο θύμα ήταν η ίδια η αναδιανομή.

Τρομοκράτησε αλύπητα τους συνταξιούχους και τους μικροκαταθέτες ότι δήθεν θα χάσουν (;) και τα λίγα που έχουν, ότι θα γίνουμε Ζιμπάμπουε (200%  ο πληθωρισμός με τη νέα δραχμή, γράφει ο κάθε άσχετος κατεστημένος δημοσιογράφος ) και Αλβανία του Χότζα (χωρίς τον Χότζα).
Έσπρωξε τους ψηφοφόρους της σε μια δουλική μοιρολατρεία, σε μια ενδεή αντιπάθεια προς την αληθινή δημοκρατία και το γενναίο διάλογο, τους αποξένωσε από όποια ανάγκη για αυτοδιάθεση, τους ξανάκανε (άτακτα) παιδιά που θέλουν να ξυπνήσουν και όλα να είναι εφιάλτης – δεν μπορεί, όχι, η μαμά Ευρώπη δε θα μας αφήσει ποτέ να χαθούμε, όχι αν είμαστε πολύ (μα πολύ) φρόνιμοι.

Προτίμησε δηλαδή η κυβέρνηση να χρεωκοπούμε κάθε μέρα από φόβο, για να μην τύχει και χρεωκοπήσουμε μία και καλή και το αντιμετωπίσουμε. Εκεί έδειξε η Ελληνική σοσιαλδημοκρατία ότι είναι ολοκληρωτικά υποταγμένη  στη δήθεν  εμπιστοσύνη των αρπακτικών αγορών του χρήματος και τις αγκυλώσεις των πτωχευμένων τραπεζών. Και απορεί τώρα που τα θύματά της δεν έχουν περιπετειώδη διάθεση για ανάπτυξη και δίψα για το καινούργιο. Που όλο καταστροφολογούν και είναι απαισιόδοξα, και όλο τρέμουν τα καημένα. Quel dommage!


Η.Μ.

Πέμπτη 22 Σεπτεμβρίου 2011

Ποιο χρέος;

το εξώφυλλο του βιβλίου του Ντ. Γκρέμπερ "Χρέος: τα πρώτα 5.000 χρόνια"
 
Τρίκκας Μιχάλης
 ΑΥΓΗ, 22.9.11

Ο Ντέιβιντ Γκρέμπερ, συγγραφέας του "Χρέος: τα πρώτα 5.000 χρόνια", δεν είναι οικονομολόγος, αλλά ανθρωπολόγος. Ίσως γι' αυτό και η ματιά του στο κυρίαρχο ζήτημα των ημερών να είναι τόσο ασυνήθιστη και αναζωογονητική.

Η σανσκριτική, η εβραϊκή και η αραμαϊκή γλώσσα είχαν μόνο μία λέξη για το "χρέος", την "ενοχή" και την "αμαρτία", σημειώνει. Η ηθική έννοια προϋπήρχε της οικονομικής, αλλά κάπου στην πορεία η διάκριση καταργήθηκε. Γι' αυτό και οι προφήτες υιοθέτησαν την οικονομική ορολογία της αρχαιότητας με σκοπό να την υπονομεύσουν: για να πουν ότι ιερό δεν ήταν το χρέος, αλλά η "συγχώρεσή" του. Η συνειδητοποίηση ότι τελικά χρέη δεν υπάρχουν.

Το χρέος απέκτησε σάρκα και οστά χάρη σε έναν εξαιρετικά απλό μηχανισμό, επισημαίνει ο Γρκέμπερ στη συνέντευξή του στον ιστότοπο nakedcapitalism.com. Έναν μηχανισμό εξαιρετικά οικείο στους μαφιόζους. Αν θέλεις να δώσεις ηθικό προσωπείο σε έναν εκβιασμό, σε μια ωμή εξουσιαστική σχέση, τότε δεν έχεις παρά να ενοχοποιήσεις τα ίδια τα θύματα και να δημιουργήσεις μια σχέση χρέους. "Μου χρωστάς. Αλλά αυτή τη φορά θα σου τη χαρίσω"...

Στην πορεία της ανθρωπότητας το μόνο ερώτημα που μπορούσαν να αρθρώσουν οι χρεωμένοι ήταν: "Για μισό λεπτό ποιος χρωστάει τι και σε ποιον"; Έπεφταν όμως έτσι στην παγίδα. Υιοθετούσαν τη γλώσσα του επικυρίαρχου και παραδέχονταν ότι το χρέος και η ηθική ήταν το ίδιο πράγμα. Από την αρχαιότητα, όλοι φοβούνταν μια τεράστια κρίση χρέους. Μια κατάσταση όπου οι άνθρωποι θα ήταν πια τόσο χρεωμένοι στο πλουσιότερο 2% του πληθυσμού ώστε τελικά θα υποδουλώνονταν.

Και τι συμβαίνει σήμερα; Αντί να έχουν δημιουργηθεί θεσμοί που να προστατεύουν τους δανειζόμενους, υπάρχουν ιδρύματα παγκόσμιας εμβέλειας, όπως το ΔΝΤ και οι οίκοι αξιολόγησης, που δεν κάνουν τίποτε άλλο από το να θωρακίζουν τους δανειστές. Αψηφώντας κάθε οικονομική λογική οι οργανισμοί αυτοί στην πράξη απαγορεύουν την πτώχευση. Ο Γκρέμπερ αναφέρει ενδεικτικά την περίπτωση της χώρας μας. Είναι προφανές ότι το συνολικό χρέος δεν μπορεί να αποπληρωθεί. Όταν όμως ορισμένες γαλλικές τράπεζες προτείνουν μερική παραγραφή, οι υπόλοιποι δανειστές αρνούνται σημειώνοντας ότι θα θεωρήσουν την κίνηση ως πτώχευση.

Η εμμονή, όμως, των αγορών ότι τα χρέη θα πρέπει πάντοτε να εξοφλούνται έχασε και το τελευταίο ίχνος νομιμοποίησης το 2008, όταν τα κράτη διέσωσαν -με τα χρήματα των φορολογουμένων -τις τράπεζες από την κατάρρευση. Αυτό είναι που λένε και οι Έλληνες και Ισπανοί διαδηλωτές, τονίζει ο Αμερικανός συγγραφέας. "Το 2008 ανοίξατε το κουτί της Πανδώρας. Αν όμως το χρήμα είναι μόνο μια κοινωνική κατασκευή, τότε τρισεκατομμύρια χρέους μπορούν να εξαφανιστούν αν ισχυροί παράγοντες το απαιτήσουν. Αν η δημοκρατία έχει ουσιαστικό περιεχόμενο τότε όλοι μπορούν να επηρεάσουν τη διαδικασία κατά την οποία οι υποσχέσεις αυτές δίνονται και επαναδιαπραγματεύονται".

Είναι αυτές οι αντιδράσεις που δίνουν αισιοδοξία στον Γκρέμπερ. Κάποια στιγμή, και ενδεχομένως ύστερα από αρκετές καταστροφές, η ανθρωπότητα θα καταλήξει στο συμπέρασμα ότι η φάση του εικονικού χρήματος απαιτεί ασφαλιστικές δικλείδες. Αμφιβάλλει πάντως ότι, ύστερα από αυτό, το αποτέλεσμα θα θυμίζει έστω και απόμακρα τον καπιταλισμό.

Τρίτη 20 Σεπτεμβρίου 2011

Ο ΣΥΡΙΖΑ οφείλει να συμβάλει στη διέξοδο του λαού και της χώρας

του Banksy
 
Αναγκαίος ένας ξεσηκωμός που θα οδηγήσει στον άλλο δρόμο.
 
του Γιώργου Νικολακάκη*


Η επανεκκίνηση του ΣΥΡΙΖΑ, με τις όποιες οργανωτικές και πολιτικές αδυναμίες έχουν επισημανθεί από διάφορες πλευρές, επιχειρείται σε μια κρίσιμη για την κοινωνία, το λαό και τη χώρα περίοδο. Τα αδιέξοδα της μνημονιακής πολιτικής (Μνημόνιο και Μεσοπρόθεσμο) είναι πλέον πασιφανή. Ο ελληνικός λαός υποβάλλεται στο μαρτύριο της σταγόνας, αφού η εκταμίευση κάθε δόσης μετατρέπεται σε «ευκαιρία» λήψης ολοένα και σκληρότερων νέων μέτρων κατ’ εντολή της τρόικας και των δανειστών.

Ο δρόμος για την επισημοποίηση της ήδη υπαρκτής χρεοκοπίας έχει ανοίξει. Διάφορα σενάρια για τον τρόπο που θα πραγματοποιηθεί έρχονται στο φως ή παραμένουν ακόμα στα συρτάρια. Όποια κι αν είναι, όμως, η τελική μορφή της (εδώ θα παίξει ρόλο η εξέλιξη της κρίσης σε ευρωπαϊκό και παγκόσμιο επίπεδο), ένα είναι σίγουρο: Μέσα σ’ αυτή την πορεία επιχειρείται μια ριζική αναδιάρθρωση του πολιτικού και οικονομικού συστήματος («πειραματόζωο Ελλάς»), που αφενός θα αφήσει μια «προίκα» για την όποια διάδοχη κατάσταση και αφετέρου θα αποτελέσει οδηγό για μια νέα αντιδραστική τάξη πραγμάτων σε πανευρωπαϊκό επίπεδο. Η αναδιάρθρωση αυτή αποσκοπεί:

– Στην πλήρη διάλυση ό,τι απέμεινε από το πάλαι ποτέ κοινωνικό κράτος, με ό,τι αυτό σημαίνει για παιδεία, υγεία και γενικότερα για οποιοδήποτε κοινωνικό αγαθό.
– Στην υποτίμηση της αξίας της εργασίας και στην αποδόμηση του θεσμικού πλαισίου των εργασιακών σχέσεων της προηγούμενης περιόδου.
– Στην αποδιοργάνωση της οικονομικής βάσης, οδηγώντας στη χρεοκοπία μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις και ελεύθερους επαγγελματίες, και ανοίγοντας διάπλατα το δρόμο στο μεγάλο κεφάλαιο.
– Στην κατάλυση της αστικής δημοκρατίας όπως τη γνωρίσαμε μεταπολεμικά, η οποία θα επιχειρηθεί να επισημοποιηθεί μέσω συνταγματικών αλλαγών. Τότε, δεν θα μιλάμε πλέον για συνταγματικές εκτροπές, αλλά για ανελεύθερα, κατ’ επίφαση δημοκρατικά συστήματα, πλην όμως συνταγματικά κατοχυρωμένα.
– Επίσης, επιχειρείται η ολοκληρωτική αλλαγή των προσανατολισμών της εξωτερικής πολιτικής, σύμφωνα με τους νέους γεωπολιτικούς σχεδιασμούς του ιμπεριαλιστικού άρματος στο οποίο ο ΓΑΠ και η κυβέρνησή του δένουν τη χώρα.

Η κοινωνία βράζει

Απέναντι σ’ αυτή την άνευ προηγουμένου ολοκληρωτική επίθεση των διεθνών ληστών και των ντόπιων υπαλλήλων τους, η κοινωνία μοιάζει πια με καζάνι που βράζει και αναζητά διέξοδο. Τη θέση της αρχικής αμηχανίας των πρώτων μηνών του μνημονίου παίρνουν σιγά-σιγά η οργή και η ριζοσπαστικοποίηση. Η πλύση εγκεφάλου της κυβερνητικής προπαγάνδας και των ΜΜΕ δεν βρίσκει πλέον εύφορο έδαφος. Τα κύματα απολύσεων στον ιδιωτικό, και τώρα και στο δημόσιο τομέα, δημιουργούν όχι μόνο ανασφάλεια αλλά και αγανάκτηση. Η ύφεση έχει πλήξει και ολοένα χειροτερεύει την κατάσταση και τους όρους ζωής των μικρομεσαίων στρωμάτων. Τα νέα χαράτσια της εφορίας, οι κάθε είδους «έκτακτες» εισφορές, όπως και οι αυξήσεις σε βασικά αγαθά και υπηρεσίες, φέρνουν σε απόγνωση τον περισσότερο κόσμο.

Αποτέλεσμα αυτής της κατάστασης είναι η ρήξη της πολιτικής διαμεσολάβησης του αστικού πολιτικού κόσμου με το μεγαλύτερο μέρος της κοινωνίας. Έχουμε διάρρηξη των πολιτικών και κοινωνικών συμμαχιών και ισορροπιών της μεταπολιτευτικής περιόδου. Ο λαός αναζητά διέξοδο σ’ ένα θολό πολιτικό τοπίο. Ο δικομματισμός χάνει τις κοινωνικές του συμμαχίες, αλλά την ίδια στιγμή τα κόμματα της Αριστεράς είναι αδύναμα να πείσουν και να εκφράσουν τη λαϊκή αγανάκτηση. Επιπλέον, στο πιο ριζοσπαστικό κομμάτι της κοινωνίας, είναι καταγεγραμμένα ως κομμάτια του συστημικού παζλ. Αυτό φάνηκε άλλωστε με πολύ έντονο τρόπο το καλοκαίρι με το κίνημα των αγανακτισμένων και τις πλατείες.

Στη μάχη για το μεσοπρόθεσμο στις 15 και στις 28-29 Ιούνη, πολιτική διαμεσολάβηση του λαού απέναντι στην κυβέρνηση ΓΑΠ δεν ήταν ούτε το ΚΚΕ, ούτε ο ΣΥΡΙΖΑ, ούτε η ΓΣΕΕ ή η ΑΔΕΔΥ, αλλά το κίνημα των πλατειών. Η Βουλή με το βλέμμα στραμμένο στις πλατείες ψήφιζε. Και αυτό δεν ήταν τυχαίο, επειδή οι πλατείες βρίσκονταν ένα (ή και περισσότερα) βήματα πιο μπροστά από τους σχεδιασμούς της πολιτικής Αριστεράς.

Ποια είναι η διέξοδος;

Είναι αναγκαίο σήμερα να υπάρξει διέξοδος που θα ανατρέψει τους σχεδιασμούς της τρόικας και του ΓΑΠ. Να ανατρέψει το σημερινό πολιτικό σύστημα. Να εκφράσει το λαό. Να οδηγήσει τη χώρα σε μια πολιτική, οικονομική και κοινωνική ανασυγκρότηση. Η μοναδική ρεαλιστική διέξοδος σ’ αυτή την κατεύθυνση είναι ένας λαϊκός ξεσηκωμός που θα επιβάλει τις λύσεις του, θα θέσει τα ζητήματα της δημοκρατίας, της ανεξαρτησίας και της κοινωνικής χειραφέτησης. Ένας ξεσηκωμός που θα οδηγήσει τη χώρα στον άλλο δρόμο, όπως διακηρύσσουν τα συνθήματα της Αριστεράς. Και προϋπόθεση για έναν τέτοιο σωτήριο ξεσηκωμό είναι η δημιουργία ενός παλλαϊκού κοινωνικού και πολιτικού μετώπου – δηλαδή ενός μετώπου που θα εκφράζει όχι μόνο την Αριστερά αλλά όλες τις πολιτικές και κοινωνικές δυνάμεις που είναι διατεθειμένες και έχουν συμφέρον να παλέψουν για την ανασυγκρότηση της χώρας σε μια διαφορετική, προοδευτική και ανεξάρτητη πορεία.

Κατά την άποψή μας, ο ΣΥΡΙΖΑ, εάν θέλει να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στην κοινωνία, πρέπει να μοχθήσει για τη δημιουργία ενός τέτοιου μετώπου ανατροπής των σημερινών πολιτικών δεδομένων. Να θέσει το ζήτημα σε όλες τις υπάρχουσες δυνάμεις, αλλά και σ’ αυτές που θα ξεπηδήσουν από τους αγώνες. Να συμβάλει αποφασιστικά στη διαδικασία οικοδόμησης του μετώπου από τα κάτω, οργανώνοντας το λαό για να σταθεί όρθιος και να αντιμετωπίσει τη λαίλαπα. Να δημιουργήσει δίκτυα αλληλεγγύης στις πόλεις και στις συνοικίες. Τέτοια είναι τα βήματα που οικοδομούν ένα μεγάλο μέτωπο ανατροπής, ένα συνασπισμό εξουσίας που ανατρέπει καταστάσεις.

Άρα, αυτό που δεν πρέπει να κάνει ο ΣΥΡΙΖΑ είναι π.χ. να αναλωθεί στον προσεταιρισμό κάποιων παραγόντων του σοσιαλιστικού χώρου, έχοντας βασικά κατά νου την αύξηση των ποσοστών του στα πλαίσια μιας υποτιθέμενης ομαλής κοινοβουλευτικής μετάβασης. Αντίθετα, είναι πολύ πιο ρεαλιστικό, και κυρίως είναι πολύ πιο αναγκαίο, εάν ο ΣΥΡΙΖΑ θέλει να υπηρετεί αποτελεσματικά το λαό και τη χώρα, να αποτελέσει μοχλό ριζικής αλλαγής. Να στοχεύσει σε μια μεγάλη ανατροπή του υπάρχοντος πολιτικού τοπίου, σε μια μεγάλης κλίμακας νέα μεταπολίτευση σε όφελος του λαού.

Μόνο έτσι…

Όλα αυτά σήμερα απαιτούν το «δια ταύτα» τους! Με αιχμή του δόρατος τα νέα χαράτσια, και με ανοιχτά τα μέτωπα της υπό πλήρη διάλυση Παιδείας και των μαζικών απολύσεων, πρέπει να οργανωθούν αγώνες αντίστασης και μη εφαρμογής των μέτρων. Αγώνες που θα ενώνονται στο στόχο της μεγάλης και απαραίτητης πολιτικής ανατροπής μέσα από παλλαϊκό ξεσηκωμό.

Για παράδειγμα: Θα περιοριστεί ο ΣΥΡΙΖΑ να καταγγείλει τη βαρβαρότητα, την αδικία και την ταξικότητα των νέων χαρατσιών; Ή θα καλέσει σ’ ένα μαζικό κίνημα ανυπακοής «δεν πληρώνω τα χαράτσια» και θα συμβάλλει έμπρακτα και αποφασιστικά στην οργάνωσή του; Σήμερα, που πλατιά λαϊκά στρώματα κυριολεκτικά αδυνατούν πια να «υπακούσουν», ο ΣΥΡΙΖΑ μπορεί (και πρέπει!) να δώσει κουράγιο, να εμπνεύσει, να οργανώσει το λαό. Να κάνει πράξη το σύνθημα «κανένας μόνος του», οικοδομώντας δομές συλλογικής άρνησης πληρωμών. Να φροντίσει για τη νομική (και όχι μόνο) υποστήριξη αυτού του κινήματος. Να βγάλει τους βουλευτές, τους δημάρχους και τα στελέχη του στους δρόμους, στο πλάι του κόσμου που αγωνιά και αγωνίζεται. Να κινητοποιηθούν οι τοπικές οργανώσεις του ΣΥΡΙΖΑ στις γειτονιές και την επαρχία και να επωμισθούν την όσο δυνατόν καλύτερη οργάνωση του κόσμου σ’ έναν τέτοιο αγώνα.

Με την ίδια λογική και με το ίδιο πείσμα οφείλει να κινηθεί ο ΣΥΡΙΖΑ σε όλα τα μέτωπα που άνοιξαν και ανοίγουν, ενοποιώντας τα στην κατεύθυνση του παλλαϊκού ξεσηκωμού που θα δώσει διέξοδο. Έχουμε επίγνωση ότι αυτά δεν είναι καθόλου εύκολα. Τον αγώνα όμως πρέπει να τον δώσουμε. Πρέπει να σταθούμε μπροστά και στο πλάι μιας κοινωνίας που ασφυκτιά. Εάν ο ΣΥΡΙΖΑ παίξει ένα τέτοιο ρόλο, θα μπορέσει να εμπνεύσει, και να ξανασυσπειρώσει με ουσιαστικό τρόπο και τους αποστασιοποιημένους που σε μια προηγούμενη περίοδο πίστεψαν και έλπισαν σ’ αυτόν. Μα, το πιο σπουδαίο: μόνο έτσι θα τον πιστέψει και θα ακουμπήσει πάνω του ο λαός.
* Ο Γιώργος Νικολακάκης είναι εκπρόσωπος της ΚΟΕ
στην Εκτελεστική Γραμματεία του ΣΥΡΙΖΑ.
 
(Το παραπάνω άρθρο δίνει ένα περίγραμμα της λογικής και των προτάσεων που κατέθεσε ο εκπρόσωπος της ΚΟΕ στη δεύτερη συνεδρίαση της νέας Εκτελεστικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ)