ΤΟ ΔΕΝΤΡΟ ΚΑΙ ΤΟ ΔΑΣΟΣ- ΣΧΟΛΙΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΨΥΧΙΣΜΟ ΤΗΣ ΕΠΟΧΗΣ

Kasimir Malevich, Black Circle (Plane in Rotation) 1915

 του Νικόλα Σεβαστάκη

από τα Ενθέματα

Τεχνοκρατία, κοινωνικός αυταρχισμός και «συναίνεση»

 Στη δεκαετία του ’30, το Γαλλικό Σοσιαλιστικό Κόμμα, το τότε ονομαζόμενο Sfio (Γαλλικό Τμήμα της Εργατικής Διεθνούς) διασπάστηκε. Μια σειρά στελεχών του, οι αποκαλούμενοι néos (νεοσοσιαλιστές) υιοθέτησαν το σύνθημα της «εποικοδομητικής επανάστασης» θεωρώντας ότι η εποχή των σύνθετων οργανισμών, ο καιρός των « τεχνικών και των μηχανικών» καθιστά παρωχημένη την ταξική κοινωνικοπολιτική οπτική των πραγμάτων. Στον αέρα εκείνων των καιρών βρισκόταν η γοητεία του μεγάλου πλάνου, του Κράτους Σχεδιαστή, της επανάστασης των μάνατζερ για την οποία θα γράψει λίγο πριν τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο ο Αμερικανός Τζέημς Μπάρναμ. Πολύ γρήγορα, ωστόσο, αυτός ο προδρομικός διαχειριστικός τεχνοκρατισμός συνδέθηκε με την ιδέα του ισχυρού αυταρχικού κράτους. Πολλές από τις προσωπικότητες της γαλλικής και βελγικής σοσιαλτεχνοκρατίας (από τον Γάλλο Marcel Deat ως τον Bέλγο Henri de Man) δεν θα αντισταθούν στη γοητεία της φασιστικής «τάξης» και θα καταλήξουν συνεργάτες του καθεστώτος του στρατηγού Πεταίν στη φιλoγερμανική κυβέρνηση του Βισύ.

Ένα άλλο κομμάτι του «νεοσοσιαλισμού» θα επιλέξει, φυσικά, τον Ντε Γκωλ και την «Ελεύθερη Γαλλία». Από αυτήν τη δεύτερη πτέρυγα θα αναδυθεί ένας τεχνοκρατικός μοντερνισμός του κέντρου ο οποίος μετά τη δεκαετία του ’50 θα επιδιώξει να εκφράσει τα «νέα μεσαία στρώματα» και τις προσδοκίες τους για κοινωνική άνοδο. Εδώ θα κυριαρχήσει ο θαυμασμός για τον αμερικανικό δυναμισμό και η ανακάλυψη της νέας ηπείρου του έξυπνου μάνατζμεντ για την «ανανέωση της πολιτικής».

Παρόμοια ταξίδια σε πτυχές της ευρωπαϊκής πολιτικής ιστορίας μπορεί να είναι χρήσιμα. Γιατί, πέραν των άλλων, μαρτυρούν ότι στις συνθήκες μιας μεγάλης κοινωνικής και πολιτικής κρίσης, η προσφυγή στο τεχνοκρατικό παράδειγμα συνδέεται με διάφορες τάσεις αυτονόμησης των ελίτ από κοινωνικές αναφορές και βασικές πολιτικές αξίες όπως η λαϊκή κυριαρχία. Το τεχνοκρατικό παράδειγμα μπορεί να αλλάζει μέσα στον χρόνο, ανάλογα με τη διεθνή συγκυρία και τις εθνικές περιστάσεις. Στους καιρούς του «σχεδιοποιημένου καπιταλισμού» ο τεχνοκρατισμός ήταν κατά βάση η αναζήτηση ενός μοντέλου αποτελεσματικής κοινωνικής διεύθυνσης με αιχμή τον κρατικό προγραμματισμό. Στις σημερινές συνθήκες της νεοφιλελεύθερης κυριαρχίας, το παράδειγμα δεν είναι φυσικά ο μηχανικός αλλά ο ειδικός της οικονομικής διακυβέρνησης, ο γνώστης του κόσμου των επιχειρήσεων και των χρηματοπιστωτικών δομών.

Σε κάθε περίπτωση, ωστόσο, είτε με τους παλιούς όρους «κρατικού διευθυντισμού», είτε στο πλαίσιο της διεθνικής δικτατορίας των αγορών, η εκσυγχρονιστική τεχνοκρατία έρχεται σε σύγκρουση τόσο με την πολιτική δημοκρατία όσο και με τα κοινωνικά δικαιώματα. Η περιφρόνηση για την πολιτική διαφωνία και η απέχθεια για τους αγώνες που αμφισβητούν τη μονοφωνική «ενότητα» των κορυφών, όλα αυτά αποτελούν βεβαίως στοιχεία μιας δεξιάς αφήγησης του κόσμου. Η πολιτική αντιπαλότητα θεωρείται περίπου ανυπόφορος αναχρονισμός αν όχι συνταγή αναποτελεσματικότητας. Και από αυτή την πρωταρχική απαξίωση μέχρι την αναγόρευση των απεργιών ή της όποιας εκδήλωσης κοινωνικής ανυπακοής ως επικίνδυνων εθνικών παρεκκλίσεων ο δρόμος είναι μικρός.

Το πρόβλημα που θα έχουμε να αντιμετωπίσουμε στο μέλλον –και από μια άποψη ήδη από τώρα– είναι λοιπόν το «ιδεολογικό μίγμα» που αποτελεί όπως φαίνεται κοινή συνισταμένη των ευρωπαϊκών ελίτ και των εγχώριων μνημονιακών θυλάκων. Η κυβέρνηση συμβιβασμών του κ. Παπαδήμου δεν αποκρυσταλλώνει στην καθαρή του μορφή αυτό το μίγμα. Είναι, όντως, μεταβατική, όχι όμως με την έννοια μιας παρένθεσης αλλά με την έννοια του προπλάσματος, της πρώτης, και πολύ ατελούς, «υποτύπωσης» ενός νέου προτύπου. Οι πρόθυμοι υποστηρικτές της στα μήντια και στο πολιτικό προσωπικό εκδηλώνουν ηχηρά τη δυσαρέσκειά τους για αυτή την απόσταση από το ιδεατό πρότυπο, από την καθαρότητα που θα ήθελαν.

Η επιθυμία τους είναι ένα ομογενοποιημένο «κόμμα του κράτους και των αγορών», ένα κόμμα της καθαρής μνημονιακής τάξης δίχως αναστολές και καθυστερήσεις, χωρίς την παρεμβολή παράσιτων στη μετάδοση της μοναδικής αλήθειας.

Η αντίσταση σε αυτή τη νέα «εθνική αφήγηση», για να χρησιμοποιήσω τον όρο του συρμού, δεν είναι εύκολη. Διότι αυτή η συγκεκριμένη αφήγηση επιχειρεί να αποκτήσει μια εσωτερική δυναμική στη βάση των «ευρωπαϊκών εκβιασμών» αναπαράγοντας καθημερινά τα τελεσίγραφα του Ρομπάι, του Μπαρόζο, της Μέρκελ ή του Σαρκοζύ. Αλλά αυτή η αναπαραγωγή έχει τα όριά της. Και το ίδιο επισφαλής και αβέβαιη είναι η κατασκευή χαρίσματος (έστω ενός ισχυρού τεχνοκρατικού προφίλ) όταν προσκρούει στις αθλιότητες της καθημερινής εμπειρίας των πολλών. Η προσπάθεια αγοράς πολιτικού χρόνου μέσα από ένα ελεγχόμενο άνοιγμα του συστήματος σε «προσωπικότητες της κοινωνίας των πολιτών» (κατά τη σχετική ρητορική) δύσκολα μπορεί να εξασφαλίσει την πολυπόθητη νομιμοποίηση. Και ας καταβάλλει τόσες φιλότιμες προσπάθειες ο Αλέξης Παπαχελάς και το Μέγκα για τον νέο αστέρα της «υπευθυνότητας» Γιώργο Καρατζαφέρη…

 

Ο Νικόλας Σεβαστάκης διδάσκει στο Τμήμα Πολιτικών Επιστημών του ΑΠΘ

Αποκάλυψη;...

Ο ταχυδακτυλουργός, 1475-1505,  Hieronymus Bosch, via Wikipedia

 
του Ρούσσου Βρανά


Αποκάλυψη;...

... Και στις οκτώ πρώτες θέσεις στη λίστα με τις χώρες για τις οποίες αυξήθηκαν οι πιθανότητες χρεοκοπίας τους βρίσκονταν χθες χώρες ευρωπαϊκές: Ελλάδα, Ολλανδία, Εσθονία, Φινλανδία, Αυστρία, Γαλλία, Σουηδία και Τσεχία (στοιχεία CMA). Η κρίση μεταδίδεται σε ολόκληρη την ευρωζώνη. Κανένα ευρωπαϊκό ομόλογο δεν είναι πια ασφαλές.

Και το όνομα...

... του έργου; Η Ρώμη καίγεται. Με ένα σενάριο «Made in Frankfurt» από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, με την ευγενική χορηγία της νεοφιλελεύθερης σχολής TINA («there is no alternative»: «δεν υπάρχει άλλη λύση»), που προωθεί τη λιτότητα και την κοινωνική εξαθλίωση. Τι και αν η Ιταλία έχει πρωτογενές πλεόνασμα; Τι και αν το χρέος της (ιδιωτικό και δημόσιο) είναι πολύ χαμηλότερο από το γαλλικό, το βρετανικό, το αμερικανικό και το ιαπωνικό; Η Ιταλία έπρεπε να πέσει και αυτή, ώστε να παραδοθεί στους πεφωτισμένους της Τριμερούς Επιτροπής του Ροκφέλερ και της Λέσχης Μπίλντερμπεργκ. Οι γαλλογερμανικές ολιγαρχίες επιμένουν ότι η ευρωζώνη μπορεί να διασωθεί με αυτό που έχουν ονομάσει Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Ομως, ακόμη και αυτό το ταμείο καταβροχθίζεται σήμερα από τις αγορές, διαπιστώνει ο δημοσιογράφος Πέπε Εσκομπάρ στο «Αλ Τζαζίρα». Ενα τερατώδες ταμείο, λοιπόν, στημένο στο πρότυπο με το οποίο έστηνε τις κομπίνες της η Γκόλντμαν Σακς, βρίσκεται σήμερα στην ανάγκη να διασωθεί και αυτό, μετά την κατάρρευση των ευρωπαϊκών ομολόγων. Τέτοια σενάρια δεν γράφονται ούτε στο Χόλιγουντ.

Το συμπέρασμα;...

... Το συνολικό ευρωπαϊκό χρέος, που υπολογίζεται σε 3 τρισ. ευρώ, είναι πια αδύνατο να αποπληρωθεί, λέει ο οικονομικός αναλυτής Τσαρλς Χιου Σμιθ. Και άρα πρέπει να διαγραφεί. Ερώτηση: ποιος θα πληρώσει τη ζημιά; Απάντηση: εκείνοι που ανέλαβαν το ρίσκο. Επειδή το θεμελιώδες ελάττωμα του παγκόσμιου χρηματοπιστωτικού συστήματος ήταν αυτό: το κέδρος αποσυνδέθηκε από το ρίσκο. «Εκείνοι που ρισκάριζαν, μετέθεταν το ρίσκο σε άλλους: στους φορολογουμένους ή στους λαούς που είχαν το νόμισμα» λέει ο Σμιθ. «Τα κέρδη ήταν δικά τους αλλά οι ζημιές μεταφέρονταν στους λαούς με διασώσεις ή τύπωμα χρήματος. Με τις διασώσεις, οι ζημιές βάρυναν τους φορολογουμένους και με το τύπωμα, όποιον κρατούσε στα χέρια του το υποτιμημένο νόμισμα». Το ρίσκο φορτωνόταν στον ανύποπτο κοσμάκη και τα κέρδη συγκεντρώνονταν στα χέρια των λίγων που έλεγχαν το παιχνίδι. Γι' αυτό δεν υπάρχει σήμερα τρόπος να ξεφύγει η Ευρώπη από τα δίχτυα του χρέους μέσω της ανάπτυξης. Επειδή ένα μεγάλο μέρος της περίφημης «ανάπτυξης» της ευρωζώνης ήταν ακριβώς αποτέλεσμα αυτού του τζόγου που σήμερα έχει πια ξεπεράσει την ημερομηνία λήξης του. Και γι' αυτό η λιτότητα δεν οδηγεί πουθενά. Η μόνη διέξοδος είναι το κλείσιμο της στρόφιγγας του χρέους.

Αν εκείνοι...

... που ρισκάρισαν για να κερδίσουν δεν αναγκαστούν να αναλάβουν το ρίσκο της κερδοσκοπίας τους, λέει ο Τσαρλς Χιου Σμιθ, αυτό θα σημαίνει πως «δεν ζούμε πια ούτε στον καπιταλισμό ούτε στη δημοκρατία, αλλά σε μια χρηματοπιστωτική φασιστική τυραννία».

από τα ΝΕΑ, 17.11.11

Το Πανεπιστήμιο και οι φοιτητές στην πρωτοπορία του αντιδυναστικού Αγώνα

Πολυτεχνείο, Νοέμβρης ΄73

  

του Άλκη Ρήγου

Στην μακραίωνα ιστορία του Δημόσιου Πανεπιστημιακού Θεσμού, παντού του κόσμου, οι δύο συσσωματώσεις ενηλίκων πολιτών, που τον συναποτελούν, οι φοιτητές και οι καθηγητές, παράγουν ισχύ και αίγλη όπου και όταν βρίσκονται με όρους κινήματος, σε αντίθεση ακόμη και σε ανοικτή σύγκρουση, με την εξουσία, την όποια εξουσία, κρατική, θρησκευτική, ιδεολογική, οικονομική.

Ισχύ και αίγλη που μετατρέπει τον Πανεπιστημιακό Θεσμό, από ιδεολογικό μηχανισμό του κράτους - μόνιμο πόθο της εκάστοτε κυρίαρχης εξουσίας - σε μια ακόμη εστία εξουσίας, στην οποία δεν αντανακλάται η κοινωνική σύγκρουση, αλλά διαπερνά το εσωτερικό του, διεξάγεται και εντός του και γίνεται ικανή να παράγει υλικά αποτελέσματα, στην πολιτική και ευρύτερα πολιτισμική ζωή.

Το ίδιο συμβαίνει και στο εικοσάχρονο Οθώνειο Πανεπιστήμιο της Αθήνας, την τετραετία 1857- 1861, με πρωταγωνιστή τη φοιτητική του συνιστώσα. Την «Χρυσή Νεολαία» όπως έμεινε στην ιστορία.

α) Ένα Υπόμνημα και μια έμπρακτη υπεράσπιση του Πανεπιστημιακού Ασύλου και της φοιτητικής συλλογικότητας

Το μειωτικό για την Ελλάδα τέλος του Κριμαϊκού πολέμου, η νέα προσπάθεια αυταρχικής διακυβέρνησης της χώρας από την «βασιλική καμαρίλα» και την κυβέρνηση Βούλγαρη, ο εθνικό-απελευθερωτικός πόλεμος του Καβούρ εναντίον των Αυστριακών για την συνένωση των Ιταλικών κρατιδίων, η εσωτερική οικονομική ανάπτυξη υπό Διεθνή όμως οικονομικό έλεγχο και ένταση της κοινωνικής απαθλίωσης, η διαιώνιση του καθεστώτος των «εθνικών γαιών» και η τάση αρπαγής τους που έφτανε και όχι μόνο δυστυχώς τότε, μέχρι τον εγκληματικό εμπρησμό τεράστιων δασικών εκτάσεων, η ευρύτερη αυθαιρεσία που την συνόδευε και στην οποία συνέβαλε όχι μόνο η ατομική ιδιοτέλεια, αλλά και η κρατική νομοθεσία η οποία καταστρατηγούσε στοιχειώδεις κανόνες δικαίου, συνέβαλαν στην αντιδυναστική και πάλι διάθεση του σώματος των φοιτητών και μερίδας των καθηγητών τους.

Το αντιδυναστικό πνεύμα που αρχίζει να διαπερνά το Πανεπιστημιακό χώρο, δεν αντιστοιχεί όμως ακόμη, με τη διάθεση των ευρύτερων κοινωνικών στρωμάτων, στα οποία η αίγλη του Όθωνα παραμένει ιδιαίτερα αυξημένη, όπως αποδεικνύεί η λαϊκή συμμετοχή στους εορτασμούς του Ιωβηλαίου των 25χρόνων της δυναστείας, τον Ιανουάριο του 1858. Παρ' όλη αυτή την ασυμμετρία - που πολλές φορές άλλωστε συναντάμε στην ιστορία των σχέσεων κοινωνίας και Πανεπιστημιακού θεσμού - στο Πανεπιστήμιο παρατηρούμε έντονη πολιτική κινητικότητα. Κινητικότητα που υποχρεώνει την κυβέρνηση Βούλγαρη να απαγορεύσει το καθιερωμένο φοιτητικό συμπόσιο της 25ης Μαρτίου 1856, στο οποίο θα συμμετείχε και μερίδα καθηγητών.

Την ένταση εντείνει η διαρροή στον διεθνή τύπο και η αναδημοσίευση στον εσωτερικό, ενός υπομνήματος του Υπουργού των Εξωτερικών και πληρεξούσιου στη Βουλή του Πανεπιστημίου, καθηγητή Αλ. Ραγκαβή. Οι κρίσεις του Ραγκαβή για τα επαναστατικά χρόνια και τη δημιουργία των πρώτων πολιτικών κομμάτων θεωρούνται από το φοιτητικό σώμα ως υβριστικές για την Επανάσταση και την αντιπολίτευση. Έτσι δημιουργούν επεισόδια την ώρα του μαθήματος του Ραγκαβή ενώ τον Μάρτιο του 1857, κατά τον πανεπιστημιακό εορτασμό της 25ης Μαρτίου, δυο φοιτητές της Ιατρικής αποδοκιμάζουν τους Υπουργούς Παιδείας και Εξωτερικών τη στιγμή που προσέρχονταν στην τελετή. Ο γραμματέας του Πανεπιστημίου καλεί τους χωροφύλακες να μπουν στην αίθουσα τελετών και να επιβάλουν την τάξη.

Οι φοιτητές τους εμποδίζουν κραυγάζοντας «Έξω οι χωροφύλακες». Ακολουθεί πανδαιμόνιο. Η Σύγκλητος ρίχνει λάδι στη φωτιά επιβάλλοντας στους δύο φοιτητές, ως πρωταίτιους των επεισοδίων, ποινή κράτησης δύο εβδομάδων «εν τω κρατητηρίω του Πανεπιστημίου». Τρεις μέρες αργότερα 192 φοιτητές με ενυπόγραφη αναφορά τους προς την Σύγκλητο διαμαρτύρονται για την κράτηση των συναδέλφων τους δηλώνοντας ότι «όλοι είναι ένοχοι». Η Σύγκλητος αποδοκιμάζει την ενέργεια αυτή και καλεί 11 φοιτητές μέλη της επιτροπής που μάζεψε τις υπογραφές σε απολογία, ζητώντας από τους υπολοίπους να δηλώσουν μετάνοια.. Η ένταση μεγαλώνει και όπως συνήθως συμβαίνει στον πανεπιστημιακό βιότοπο, τελικά όλα λήγουν με διάλογο και αμοιβαίες υποχωρήσεις.

Ένα επακόλουθο των γεγονότων ήταν, ότι επειδή μεταξύ των υπογραφών υπήρχαν και κάποιες μη φοιτητών, η Σύγκλητος αποφάσισε να μην επιτρέπετε στο εξής, η είσοδος στις παραδόσεις ατόμων που δεν είχαν φοιτητική ιδιότητα. Απόφαση βέβαια που ποτέ δεν τηρήθηκε, γιατί αντιβαίνει μια βασική αρχή της Πανεπιστημιακής Universitas, ότι η είσοδος στους χώρους του Πανεπιστημίου και τις αίθουσες διδασκαλίας είναι ανοικτή σε όποιον το επιθυμεί.

Η εξέλιξη των γεγονότων αποδεικνύει ότι το σώμα των φοιτητών έχει πια αποκτήσει την αναγκαία αλληλεγγύη και συλλογική ενότητα, μπορεί να υπερασπίζεται το μη θεσμοθετημένο Πανεπιστημιακό Άσυλο, να δρα άμεσα πολιτικά.

β) Ένα προανάκρουσμα του ανοικτού αντιδυναστικού αγώνα

Με αφορμή μια υποτιμητική νεκρολογία για τη μνήμη του καθηγητή Θ. Μανούση στην κυβερνητική εφημερίδα 'Αιών' στις 6-11 1858, ξεσπούν νέες φοιτητικές ταραχές. Τα φύλλα της εφημερίδας καίγονται δημόσια από τους φοιτητές, ενώ κείμενο διαμαρτυρίας με 300 υπογραφές - δηλαδή το 57% του φοιτητικού σώματος- δημοσιεύεται στην εφημερίδα 'Αθηνά' διακηρύσσοντας την αφοσίωση και τον σεβασμό των φοιτητών στον πεθαμένο δάσκαλο τους.

Λίγους μήνες αργότερα τον Φεβρουάριο του 1859, η καταδίκη του αγαπημένου των φοιτητών ποιητή Αλ. Σούτσου σε 6 μήνες φυλακή γιατί καυτηρίασε στον πρόλογο της ποιητικής του συλλογής 'Περιπλανώμενος', με υπονοούμενα το καθεστώς για την μη λειτουργία των συνταγματικών ελευθεριών, την μη διανομή στους ακτήμονες των 'εθνικών γαιών', την μη αποκατάσταση των αγωνιστών της Επανάστασης, τις μη ελεύθερες εκλογές και την έντονη αστυνομοκρατία, γίνεται αφορμή νέων αντιμοναρχικών φοιτητικών εκδηλώσεων που αγκαλιάζονται και από άλλα τμήματα του κοινωνικού σώματος, ιδίως νέων και λογίων. Οι διαδηλώσεις ταράζουν για μεγάλο διάστημα την Αθήνα, ενώ χιλιάδες προκηρύξεις σκορπίζονται στην πόλη προειδοποιώντας για επαναστατικές διεργασίες στον επικείμενο γιορτασμό της 25ης Μαρτίου.

Τα γεγονότα αυτά σύμφωνα με τον Οδυσσέα Ιάλεμο - από τους πρωταγωνιστές της «Χρυσής Νεολαίας» - αποτελούν την απαρχή του κινήματος που κατέληξε στην ανατροπή του Όθωνα. Γράφει ο Ιάλεμος για τη νεολαία που εξεγέρθηκε:

«περί τον τάφον του προσφιλούς αυτής διδασκάλου Μανούση έμελλε να παραδοθή εις τον υπέρ ελευθερίας και πατρίδος ενθουσιασμόν, συνεγειρομένη περί τον πρόλογον του Περιπλανώμενου του Αλεξάνδρου Σούτσου, όν πομποδώς κατεδίωξεν η εξουσία..., διότι ετόλησε να παραβάλη την πενιχρότητα των Γοτθικών ανακτόρων προς το υψηλόν μέγαρον της Αθηνάς, όπερ είχεν εγείρει η μεγαλοφροσύνη του Περικλέους».

Παράλληλα μέσα στο φοιτητικό σώμα αρχίζουν να οργανώνονται μυστικές πολιτικές εταιρίες προς αυτό τον σκοπό. Σημαντικότερη φαίνεται πως είναι εκείνη του «ιδιόρρυθμου» εγγονού του «Γέρου του Μοριά», Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, που με το ψευδώνυμο «Φαλέζ» γράφει χρονογραφήματα στον τύπο της εποχής. Σύμφωνα με τον ίδιο στην εταιρεία συμμετέχουν 150 φοιτητές και μαθητές, 17 βουλευτές, 8 αξιωματικοί, 4 ιερείς, 1 επίσκοπος, ο Μαντινείας Θεοφάνης, και 3 δημοσιογράφοι ανάμεσα στους οποίους και οι παλαίμαχοι Ι. Φιλίμων του 'Αιώνος' και Εμ. Κυριακίδης της 'Αθηνάς.

Η κήρυξη του πολέμου της Σαρδηνίας με την Αυστρία, πιστός σύμμαχος της οποίας είναι ο Όθων, διευρύνει το αντικαθεστωτικό ρεύμα.

γ) Τα Σκιαδικά

Μέσα στο εντεινόμενο αυτό κλίμα, από μια ασήμαντη αφορμή ξεσπά μια μεγάλη εξέγερση που έμελλε να μείνει, στην ιστορία.

Οι μαθητές των γυμνασίων και οι φοιτητές αποφασίζουν να φορούν επιδεικτικά ντόπια ψαθάκια «Σκιάδια εκ Σίφνου», για να διαδηλώσουν την αντίθεση τους προς τον ξενόφερτο βασιλιά και την εκ της Εσπερίας μόδα.

Η αστυνομία χαρακτηρίζει όσους φορούν ντόπια «σκιάδια» ως συνωμότες. Έτσι την Κυριακή 10 Μαΐου όταν στον χώρο του Αθηναϊκού περιπάτου στο Πεδίο του Άρεως (τότε Πολύγωνο) μπροστά στο βασιλικό ζεύγος και ενώ έπαιζε η στρατιωτική μπάντα - μοναδικός τρόπος διασκέδασης της εποχής - εμφανίζονται ομάδες νέων με τα εκ «Σίφνου Σκιάδια», οι αστυνομικές αρχές σε συνεργασία με τους εμπόρους εισαγόμενων «σκιαδίων», βάζουν μερικούς τραμπούκους - αγανακτισμένους πολίτες με τη σύγχρονη ορολογία - να προκαλέσουν μικροεπεισόδια εναντίον των φοιτητών και μαθητών.

Αμέσως «...ο διευθυντής της αστυνομίας διέταξεν τους κλητήρας του να επιτεθούν κατά των μαθητών, εξ ών τινάς συνέλαβον δια να τους φυλακίσωσι» όπως γράφει η εφημ. «Αυγή» ( φ. 11- 5 - 1859)

Ο Όθωνας και η Αμαλία παρακολουθούν αδιάφορα τον ξυλοδαρμό μετά...μουσικής.

Η εξέλιξη του γεγονότος είναι απρόβλεπτη. Η τεράστια ένταση που δημιουργεί λειτουργεί καταλυτικά στη συνείδηση των πολιτών. Η Αθήνα για δυο μέρες έχει όψη πολιορκημένης πόλης. Οι φοιτητές και οι μαθητές κλείνονται στο Πανεπιστήμιο, παρά την προσπάθεια του Πρύτανη να εμποδίσει την πρώτη αυτή κατάληψη πανεπιστημιακού χώρου. Την κατάληψη ακολουθεί όμως και η πρώτη εισβολή στρατού και χωροφυλακής στο Πανεπιστήμιο καθώς και η εντολή κλεισίματος του «πανεπιστημιακού καταστήματος» για μια βδομάδα.

Τα γεγονότα εξελίσσονται ραγδαία, ένα ευρύτερο κίνημα νεολαίας, εμφανίζεται δυναμικά στην πολιτική σκηνή και στο οποίο αναμειγνύονται πέραν των μαθητών και φοιτητών, καθηγητές, προοδευτικοί λόγιοι, πολιτικοί, άνθρωποι μεγαλυτέρων ηλικιών.

Τις συγκλονιστικές λεπτομέρειες του οποίου, θα περιγράψουμε στο επόμενο τεύχος του 'Παιδεία και Κοινωνία'. Εδώ απλά επισημαίνουμε ότι σε αυτό - όπως παρατηρεί ο Α. Δημαράς - εμφανίζονται όλα εκείνα τα στοιχεία που θα συναντάμε από δω και πέρα σε κάθε φοιτητική εξέγερση, μέχρι τις μέρες μας.

Η Ελληνική Πανεπιστημιακή Universitas καταγράφει με τα Σκιαδικά, την πρώτη και δυναμική της είσοδο στο κεντρικό πολιτικό γίγνεσθαι του τόπου, παράγει ισχύ και αίγλη, που μένει στην ιστορία της χώρας, μετατρέπεται σε υλική δύναμη που δημιουργεί με όρους κινήματος τις συνθήκες εκείνες που θα οδηγήσουν δυο χρόνια αργότερα στην πτώση της δυναστείας των Βίτελσμπαχ.

από την ΑΥΓΗ, 25/02/2007

Φουλ Μόντι

Koch, Max (1854-1925) & Otto Rieth (1858–1911) - 1894 ca. - Der act, p. 58.jpg, via Wikimedia

 του Δημοσθένη Παπαδάτου-Αναγνωστόπουλου

από τα Ενθέματα , 13.11.11

Βλέποντας τα οικονομικά τους να καταρρέουν, έξι άνεργοι Bρετανοί ξεπερνούν τις αναστολές τους και αποφασίζουν να παρουσιάσουν ένα νούμερο ανδρικού στριπτίζ, στο αποκορύφωμα του οποίου πετούν στο κοινό και το τελευταίο τους εσώρουχο· πρόκειται για την εμπορικά επιτυχημένη κωμωδία του Πίτερ Κατάνεο «Άνδρες με τα όλα τους» (Full Monty), που προβλήθηκε στις αίθουσες το μακρινό, πλέον, 1997.

Στα καθ’ ημάς, οι παλινωδίες που οδήγησαν στο διορισμό Παπαδήμου και η ανάδειξη ενός τραπεζίτη σε πρωθυπουργό δεν είναι ασφαλώς κωμωδία· εύλογα ωστόσο «διαβάστηκαν» ως ξεγύμνωμα. Ωστόσο, σε πείσμα των δημοσιογραφικών κλισέ που ενδιέτριψαν στην προφάνεια, αυτό που από την επαύριο των αντιπαρελάσεων βλέπουμε να ξεγυμνώνεται –τόσο στην Ελλάδα του Παπαδήμου όσο και στην Ιταλία του Μόντι– δεν είναι κυρίως πρόσωπα ή πολιτικά συστήματα. Το δικό μας πολιτικό σύστημα, για την ακρίβεια, έδειξε να ανακτά προσωρινά την πρωτοβουλία των κινήσεων: αφυδατώνοντας τον κομματικό ανταγωνισμό, ομογενοποιώντας τις «συνιστώσες» του (τη φιλελεύθερη, την εκσυγχρονιστική και την ακροδεξιά), υποδυόμενο τελικά ένα υπεράνω διαιρέσεων Κόμμα του Αντικομματισμού, που εκχωρεί σε έναν άνθρωπο των τραπεζών τη σωτηρία ολόκληρης της κοινωνίας (αλίμονο: οι συνήθεις αντιλαϊκιστές δεν θα καταγγείλουν σήμερα τον τραπεζολαϊκισμό…).

Αυτό λοιπόν που ξεγυμνώνεται επί της ουσίας –στην Ελλάδα, την Ιταλία και τη Γαλλία, προσεχώς–, είναι ένας καπιταλισμός χωρίς προσχήματα, δίχως κοινωνικούς, εθνικούς ή δημοκρατικούς περιορισμούς, χωρίς διάθεση και δυνατότητα να επιστρέψει στα χρόνια που (σχεδόν) όλοι ήταν ευχαριστημένοι.

Κάπως έτσι, η αυτονόμηση του πολιτικού συστήματος από τις αγωνίες της κοινωνικής πλειοψηφίας, και ταυτόχρονα το τέλος της αυτονομίας της πολιτικής από την οικονομία, καθιστούν σήμερα κενό γράμμα κάθε αφηρημένη συζήτηση περί «δημοκρατίας» ή «διαφθοράς». Μπορεί κανείς να υπερασπίζεται από τηλεοράσεως τους θεσμούς, όπως συμβαίνει με μια Αριστερά εθισμένη στο δημοκρατικό αγγελισμό· μπορεί, στους αντίποδες αλλά συμμετρικά, να καταγγέλλει (τους) πολιτικούς ως ψεύτες και προδότες, όπως μια «αντισυστημική-λαϊκή» δεξιά. Και στις δύο περιπτώσεις, πάντως, αποτυγχάνει να εξηγήσει οτιδήποτε. Αποτυγχάνει να δει, ας πούμε, ότι δεν είναι από έλλειψη πατριωτισμού ή κατά παράβαση των θεσμίων που ο Σαμαράς ενδίδει στις νουθεσίες της Καθημερινής, την εσωκομματική αντιπολίτευση και τον Όλι Ρεν, εξοργίζοντας τον Τράγκα και το Δίκτυο 21. Πράττοντας «άλογα», χάνοντας το πλεονέκτημα απέναντι στο ΠΑΣΟΚ και ρισκάροντας κοινωνικές εκπροσωπήσεις, η ΝΔ κερδίζει εχέγγυα ικανού διαχειριστή ευρωπαϊκού κράτους, στα χρόνια μιας fast-track καπιταλιστικής ανασυγκρότησης που δεν φημίζεται για τις δημοκρατικές της ευαισθησίες.

Από άλλη προοπτική, ό,τι συμβαίνει αυτές τις μέρες δεν είναι παρά η τελευταία πράξη μιας κοινής για τις χώρες της ΕΕ πρακτικής: της εκκαθάρισης του πεδίου από τη διαφωνία για τα μείζονα διακυβεύματα, μέσω της ουδετεροποίησης και εκχώρησής τους σε τεχνοκράτες. Σε αυτά συνοψίζεται το περίφημο «δημοκρατικό έλλειμμα» της Ε.Ε., που η μηχανική του ευρώ επέτεινε — κι αυτό το έλλειμμα βλέπουμε σήμερα να υπερδιογκώνεται, κι εδώ και στην Ιταλία, με τη σύμπραξη των μνημονιακών.

***

Κατά τον νεοφιλελεύθερο οπαδισμό, τα κόμματα σοβαρεύτηκαν και αποφάσισαν να συνεργαστούν για να μας βγάλουν από το τέλμα. Στην πραγματική ζωή ωστόσο, τα αστικά κόμματα συνεργάστηκαν για να βγάλουν από το τέλμα μια πολιτική που εφαρμόστηκε κατά γράμμα (όπως εγγυάτο, άλλωστε, η προβλεπόμενη από το Μνημόνιο παρουσία ελεγκτών) και απέτυχε. Οι συνέπειες και η συσσωρευμένη οργή γι’ αυτή την αποτυχία αχρηστεύουν εκ των προτέρων τον εκβιασμό «ευρώ ή καταστροφή», την προμετωπίδα δηλαδή της εν εξελίξει συντηρητικής ανασυγκρότησης. Τι εμπόδισε Παπαδήμο και Ρεν να κάνουν ως τώρα ό,τι ήθελαν, ώστε σήμερα να δηλώνουν «ανήσυχοι» για το ενδεχόμενο εισόδου της Ευρώπης σε νέα ύφεση; Τι είδους σταθερότητα για το πολιτικό σύστημα εγγυώνται η ad hoc ταύτιση ΠΑΣΟΚ-ΝΔ-ΛΑΟΣ, το άνοιγμα των κρατικών μηχανισμών στην ακροδεξιά και ο περαιτέρω εκπασοκισμός της ΔΗΜΑΡ, που συρρικνώνει την πολιτική εμβέλεια της αντιμνημονιακής διαμαρτυρίας — στο βαθμό που όλα τα παραπάνω περιστέλλουν το φάσμα των εναλλακτικών, επιτείνοντας την πολιτική κρίση που θέλουν να επιλύσουν; Ποιος λογικός άνθρωπος στη θέση του διευθυντή των Νέων θα πανηγύριζε μια λύση τόσο έκθετη σε μια εξαγριωμένη κοινωνία, άρα και τόσο πρόσκαιρη; Είναι ανόητο, ακόμα και ως προπαγάνδα.

***

Η τελευταία εθνοσωτήριος διευθέτηση βγάζει την Αριστερά, ανεξαρτήτως δυνατοτήτων, «στον αφρό»: θέλοντας και μη, είμαστε… αξιωματική αντιπολίτευση. Το Κόμμα του Αντικομματισμού το γνωρίζει αυτό, εξ ου και ο αποκλεισμός (ή η πριμοδότηση της ενδοαριστερής φαγωμάρας) από τα ΜΜΕ, η υπερπροβολή της ΔΗΜΑΡ, ο πόλεμος των δημοσκοπήσεων· οικονομικός στραγγαλισμός και αλλαγή του εκλογικού νόμου θα είναι, πιθανόν, τα επόμενα βήματα.

Το ευτυχές είναι ότι δημιουργείται μια σύγκλιση απόψεων σε διάφορα ζητήματα ή τουλάχιστον καλύτερο έδαφος συνεννόησης μεταξύ ΚΚΕ και ΣΥΡΙΖΑ (βλ. και το άρθρο του Θόδωρου Παρασκευόπουλου, στην Εποχή, 6.1.2011), ενώ οι εξελίξεις σε Ιταλία και Γαλλία μάλλον δικαιώνουν τη θέση «μέσα και ενάντια» στο ευρώ. Έχω τη γνώμη ότι το «μέσα» έχει εξηγηθεί επαρκώς. Νομίζω ότι στο εξής θα χρειαστεί να εξηγήσουμε και το «ενάντια», δείχνοντας πώς η περίφημη «αρχιτεκτονική» της ενοποίησης συμπύκνωσε, κανονικοποίησε και επέτεινε το έλλειμμα (πραγματικής) δημοκρατίας σε εθνικό επίπεδο.

Για την Αριστερά, η «εποχή των τεράτων» είναι ταυτόχρονα εποχή των τολμηρών υποθέσεων. Οι υποθέσεις αυτές υπερβαίνουν κατά πολύ ένα καλό εκλογικό αποτέλεσμα. Αντίθετα, προϋποθέτουν μια ευρύτατη κοινωνική συσπείρωση και ταυτόχρονα μια ανταγωνιστική πολιτική άρθρωση, που στις μέρες μας –μέρες που κάθε βήμα δικό μας ή των αντιπάλων μας ενεργοποιεί αντανακλαστικά έκτακτης ανάγκης–, δεν μπορεί να είναι πανσυλλεκτική· χρειάζεται να διαθέτει στρατηγικό έρμα και για την ελάχιστη τακτική νίκη, και προκειμένου να μη διαλυθεί στην επόμενη θύελλα.

Ο Δημοσθένης Παπαδάτος-Αναγνωστόπουλος είναι αρχισυντάκτης του RedNotebook (rnbnet.gr)

Εκόψατε πάντα δεσμόν μετά της κοινωνίας, μετά του πολιτεύματος, μετά του τόπου...

Παλαιά Βουλή. Φωτογραφία. 1910-1915, από τη Βιβλιοθήκη του Κογκρέσου των ΗΠΑ. Flickr. via στης Βουλής τα έδρανα

 του ΝOVALIS

ΑΥΓΗ, 11.11.11

Οι πολιτικές και οικονομικές εξελίξεις της τελευταίας διετίας, με αποκορύφωση τον ευτελισμό και τη νόθευση των δημοκρατικών θεσμών από διευθυντήρια, παρασυναγωγές και οικονομικές ολιγαρχίες, μου έφεραν στον νου δύο κείμενα από τον -υποτίθεται- πολύ μακρινό 19ο αιώνα. Κατ' ανάγκη, θα επικεντρωθώ στα πιο καίρια αποσπάσματά τους. Το πρώτο ονομάζεται "Κατηγορητήριον του συστήματος" και γράφτηκε από τον Επαμεινώνδα Δεληγιώργη την εποχή του Όθωνα. Με τον όρο "σύστημα" στο κείμενο του Δεληγιώργη περιγράφεται όλο εκείνο το άθροισμα εξουσιών και παραεξουσιών που διαστρέβλωναν τη λαϊκή βούληση και εκβίαζαν, επωφελώς για τις συνιστώσες του, την παράταση μιας λαομίσητης διακυβέρνησης. Άξονας αναφοράς του συστήματος δεν ήταν τότε τα παράθυρα της μιντιακής διαπλοκής, αλλά το στέμμα.

Σύμφωνα με τον Δεληγιώργη, το σύστημα της εποχής του "νοθεύει και εκβιάζει την θέλησιν του λαού κατά τας εκλογάς, όπως αυθαιρέτως κυβερνά, αποξενώσαν άμα το έθνος πάσης εις τα δημόσια συμμετοχής, ενώ συγχρόνως εις αυτό επιρρίπτει το όνειδος της αποτυχίας του συνταγματικού πολιτεύματος, κλέπτον εν ταυτώ και συκοφαντούν τον Ελληνικόν λαόν. [...] Κατέστησε την Ελλάδα παλαίστραν των ευρωπαϊκών συμφερόντων, εχθρικώς αυτήν διαθέτον πότε μεν κατά της μιας, πότε δε κατά της άλλης των ευεργετίδων δυνάμεων". Δεν θα σας φαίνονται και τόσο άγνωστα όλα αυτά, ε;

Το δεύτερο κείμενο δημοσιεύτηκε από τον Αλ. Κουμουνδούρο στο "Ελεύθερον Πνεύμα" και έχει τον χαρακτηριστικό τίτλο "Η Καταιγίς". Είναι γραμμένο κατά την εποχή που κυβερνούσε ο Δημήτριος Βούλγαρης (επονομαζόμενος και "τζουμπές" ή "Αρταξέρξης"). Η Ελλάδα παράδερνε ανάμεσα σε ληστρικές οικονομικές ρυθμίσεις υπέρ των ξένων πιστωτών και των διάφορων Συγγρών, ενώ κόχλαζε η αγανάκτηση την λαϊκών στρωμάτων και της νεολαίας. Βεβαρημένος από τα "Λαυρεωτικά", την οικογενειοκρατία και το λεγόμενο "Ζήτημα των Τραπεζών" (τριμερής διαμάχη της Γενικής Πιστωτικής του Συγγρού, της Εθνικής και της Ιονικής), επιχειρεί το διάστημα 1873-1875 να εκβιάσει την αποδοχή της πολιτικής του με αυταρχικά μέτρα, συνταγματικές παραβιάσεις, κοινοβουλευτικές ταχυδακτυλουργίες και διαφθορά, από την οποία επωφελούνταν και οι παράγοντες που τον στήριζαν (όσο τον στήριξαν). Ο Κουμουνδούρος δεν είναι απαραιτήτως ο ανυστερόβουλος εκφραστής της λαϊκής ψυχής, συμπυκνώνει ωστόσο εξαιρετικά το αίσθημα αγανάκτησης του λαού και το πολιτικό κλίμα στη διάρκεια εκείνης της περιόδου (και, ίσως, όχι μόνο, τελικά): "Δεν βλέπουν τ' αποτελέσματα της επεμβάσεως, αλλά βλέπουν μόνον ότι δια του εγκλήματος κατώρθωσαν να φέρωσιν εις τον κοινοβουλευτικόν περίβολον δεκαπέντε-είκοσι βωβά πρόσωπα, έτοιμα να γονυπετήσωσιν ενώπιον της απλής νομικής δυνάμεως [...]. Νομίζουν ότι κατέβαλον το ελληνικόν φρόνημα και ότι ικανοποίησαν τους απανταχού Έλληνας δια του "έτσι θέλω!". Άθλιοι! Δεν ακούετε λοιπόν την καταιγίδα, ήτις βροντά πέριξ υμών; [...] Ο νους σάς λείπει, σάς έμεινε μόνον η φιλοδοξία. Κτίζετε τον πύργον της Βαβέλ, η σύγχυσις των γλωσσών αρχίζει, και το έργον σας θέλει κατακρημνισθή. Αγνοούμεν αν θα προφθάσετε να σκορπισθήτε. Δεν εννοείτε ακόμα τι κατορθώσατε. Προετοιμάσατε μια καταιγίδα και η καταιγίς έρχεται. Σεις αυτοί εκόψατε πάντα δεσμόν μετά της κοινωνίας, μετά του πολιτεύματος, μετά του τόπου. Υβρίσατε αιματωδώς τα πάντα, και η κοινωνία και το πολίτευμα και ο τόπος σας χρεωστούν μίαν τιμωρίαν. Θα την λάβετε. Ελάβατε τοιαύτην και άλλοτε, και τρέμετε την νέαν, ήτις έρχεται. [...] Αι καταιγίδες αυταί είναι άγγελοι της Νεμέσεως [...]. Ουαί υμίν, διότι η μήτηρ των είναι η κοινή συνείδησις, τροφός των η ιστορία και έργον των η φοβερά καθ' υμών ποινή. Δεν την φοβείσθε την ποινήν της συνειδήσεως και της ατιμώσεως. Θα την φοβηθείτε, και σάς το υποσχόμεθα".

Η λαϊκή αντίδραση απέναντι στα κοινοβουλευτικά πιόνια του Βούλγαρη έμεινε γνωστή ως "στηλιτικά", καθώς αποκλήθηκαν "στηλίτες", κατ' αναλογία με όσους αναγράφονταν σε ειδικές στήλες, επειδή στρέβλωναν, νόθευαν ή πρόδιδαν το δημοκρατικό πολίτευμα στην αρχαία Αθήνα. Για ιστορικούς και μόνο λόγους, σημειώνω ότι το 1876 η κυβέρνηση Βούλγαρη παραπέμφθηκε σύσσωμη για "αντιποίηση αρχής, πλαστογραφία και εκλογικές επεμβάσεις". Οι δύο γαμπροί του Βούλγαρη (πρώην υπουργοί) καταδικάστηκαν για δωροδοκίες και δωροληψίες. Αλλά αρκετά με τον 19ο αιώνα.

Στην εθνική ενότητα είμαστε προδότες

το μοντάζ του AntistaChef

 του Λευτέρη Αρβανίτη

από το AlterThess

Όταν σε ανθρώπους με εμπειρία, επαγγελματίες πολιτικούς, με στρατιές συμβούλων και καθαρή εντολή να σχηματίσουν μια νέα κυβέρνηση «τεχνοκρατών», παίρνει περίπου 10 ημέρες να καταλήξουν στο νέο πρωθυπουργό, δεν μπορεί κανείς να περιμένει από τους από τα κάτω, άμεσα αντανακλαστικά. Απόλυτα φυσιολογικά λοιπόν δεν είδαμε κόσμο στις πλατείες και τους δρόμους, δεν είχαμε οργισμένες ανακοινώσεις συνδικάτων, ούτε την κήρυξη ανένδοτου από την πολιτική αριστερά. Ας τα αφήσουμε λοιπόν όλα στους από πάνω, γιατί αυτοί ξέρουν. Ξέρουν ακόμη και να χτίζουν το κίνημα που πιθανόν θα τους κατεδαφίσει, με όρους κοινωνικού αυτοματισμού.

Τι συνέβη τελικά;

Αν κάποιος μπορεί να εξάγει με βεβαιότητα ένα συμπέρασμα από τα γεγονότα των τελευταίων ημερών είναι ότι επιτάχυναν και καθόρισαν κοινωνικούς μετασχηματισμούς ετών, που εκφράστηκαν παράλληλα με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο.

•     Το αστικό μπλοκ εξουσίας ολοκλήρωσε τη συγκρότηση του στη σφαίρα του πολιτικού, όπως αυτή ξεκίνησε από την εποχή των ολυμπιακών αγώνων και φάνηκε να κορυφώνεται στην κοινή μνημονιακή πολιτική.
•     Το κεφάλαιο για πρώτη φορά περνά σε μια αδιαμεσολάβητη διακυβέρνηση, επιβάλλοντας μάλιστα στους δουλοπρεπείς αστούς πολιτικούς την επιλογή και συγκεκριμένων προσώπων. Εδώ έχουμε να κάνουμε με μια διαδικασία που ξεκίνησε από το εκσυχρονιστικό ΠΑΣΟΚ και την ιδέα της εξουσίας των τεχνοκρατών, έναντι του πολιτικού. Της ιδέας δηλαδή του μη λαϊκού ελέγχου επί θεμάτων υψηλής πολιτικής. Ακόμη και όταν προτάθηκε η «θεσμική» λύση του Φίλιππου Πετσάλνικου, το σύστημα αντέδρασε, παρεμβαίνοντας στις διαπραγματεύσεις των πολιτικών αρχηγών και επιβάλλοντας το δικό του άνθρωπο. Τη δική του απόλυτη νίκη, έναντι της αστικής δημοκρατίας.
•     Το βελούδινο πραξικόπημα, που ξεκίνησε με την υπογραφή του μνημονίου, τη θέσπιση αντιλαϊκών μέτρων και την πλήρη αποδιοργάνωση του κοινωνικού ιστού, χωρίς έστω μια στιγμιαία λαϊκή νομιμοποίηση ολοκληρώνεται με το σχηματισμό μια κυβέρνησης δίχως τη λαϊκή εντολή. Για πρώτη φορά ένας πρωθυπουργός λαμβάνει ψήφο εμπιστοσύνης, που μεταφράζεται σε εντολή παραίτησης, αλλά με εξασφάλιση της διάδοχης κατάστασης.
•     Τέλος η μη αναφορά σε άμεση διενέργεια εκλογών, μετατρέπει ένα κοινοβουλευτικό και πολιτικό πραξικόπημα σε πολιτειακό. Από σήμερα έχουμε μια διορισμένη κυβέρνηση που αρνείται να οδηγήσει τη χώρα σε εκλογές. Μάλιστα ο φόβος της εκφρασμένης ήδη λαϊκής βούλησης διατυπώθηκε τις τελευταίες ημέρες πολλές φορές. Από τις αναφορές στη βουλή του κ. Βενιζέλου σε μια κοινή γνώμη που κρίνει τα πράγματα λάθος, μέχρι το φόβο του δημοψηφίσματος και τον τρόμο για τα αποτελέσματα των εκλογών.
•     Όλα τα παραπάνω συμβαίνουν στο όνομα της σωτηρίας της πατρίδας. Και εδώ τίθεται το ερώτημα για το  ποιοι συγκροτούν το ενιαίο όπως παρουσιάζεται εθνικό κοινωνικό σύνολο. Η μεταπολίτευση κατήργησε το διαχωρισμό παράνομης και  νόμιμης κοινωνίας στη βάση της διαιρετικής τομής αριστερά-δεξιά. Πλέον επαναδημιουργούνται όροι νομιμότητας και παρανομίας ή ανυπαρξίας αν προτιμάτε, με απόλυτο ταξικό πρόσημο αυτή τη φορά.

Η εργατική τάξη

Η δράση όμως φέρνει αντίδραση. Η συγκρότηση με τέτοιους όρους του αστικού μπλοκ εξουσίας, η πλήρης κυριαρχία των αγορών έναντι του πολιτικού και δημοκρατική εκτροπή δεν μπορεί να μην αγγίξουν την κοινωνία, να περάσουν αθόρυβα και να εγκαταστήσουν ένα νέο σύστημα εξουσίας στη βάση μιας νέας συσσώρευσης του κεφαλαίου και πλήρους πολιτικής ηγεμονίας μιας λούμπεν αστικής και καθόλου χορτάτης αστικής τάξης.

•     Η συγκρότηση του αστικού μπλοκ εξουσίας, αυτόματα προϋποθέτει την επανασυγκρότηση του αντίπαλου πόλου. Ενός ταξικά συγκροτημένου μετώπου που  από την ίδια του τη φύση θα εκφράζει αυτό που δεν κατάφερε με σαφήνεια να εκφράσει η μεταπολιτευτική αριστερά στην Ελλάδα. Τα συμφέροντα της εργατικής τάξης.
•     Η πλήρης κυριαρχία των τεχνοκρατών έναντι του πολιτικού, η άνευ όρων επιβολή των αγορών στους λαούς και δίχως έλεγχο εφαρμογή της οικονομικής πολιτικής θα αποτελούσε ακόμη και στα πλαίσια μιας «καλής» αστικής δημοκρατίας, στοιχείο όξυνσης του κοινωνικού ανταγωνισμού. Στις σημερινές συνθήκες δημιουργεί συνθήκες άγριας σύγκρουσης με όρους επιβίωσης.
•    Οι συνθήκες όξυνσης της οικονομικής κρίσης, η εξαθλίωση πλατιάς μάζας του πληθυσμού και η αποδιάρθρωση του κοινωνικού κράτους θα μας φέρουν πιο κοντά. Τα ζητήματα της κοινωνικής αλληλεγγύης θα βρεθούν στο επίκεντρο, όχι μόνο ως η συμβολικοποιημένη έκφραση των αντιστάσεων μας, αλλά και ως η δική μας, πλήρης πρόταση εξουσίας.
•     Η χυδαία πραξικοπηματική διαδικασία συγκρότησης της κυβέρνησης, αποτελεί ακραία επιλογή του συστήματος, που επιφέρει ακραίες αντιδράσεις. Ειδικά στην Ελλάδα  τα κοινωνικά αντανακλαστικά σε τέτοιου τύπου πολιτικές εκτροπές είναι ακαριαία.
•     Αν υπήρχε μια πιθανότητα ταύτισης της σωτηρίας της πατρίδας, με την επιβίωση ενός λαού, χάθηκε με την πλήρη ήττα του πολιτικού. Πλέον όλοι και όλες στην εθνική ενότητα δηλώνουμε προδότες, προβοκάτορες και έτοιμοι να οδηγήσουμε το καράβι στον πάτο.

Αγαπούλα πούλα

Κάπως έτσι φαντάζομαι ήταν η εντολή σχηματισμού κυβέρνησης που πήρε ο τραπεζίτης Λουκάς Παπαδήμος. Πρώτος στόχος για να πετύχουν τα εφαρμοστικά μέτρα και η δανειακή σύμβαση είναι το ξεπούλημα όλης της δημόσιας περιουσίας. Αυτό είναι και το τελευταίο ανάχωμα αντίστασης στην πραξικοπηματική κυβέρνηση των τραπεζιτών. Ακόμη και αν ο λαϊκός παράγοντας δεν μπει άμεσα και βίαια στο παιχνίδι, ακόμη και αν η απόλυτη ηγεμονία της κυρίαρχης ιδεολογίας, οδηγήσει πρόσκαιρα πολίτες να πληρώνουν διπλό χαράτσι για να σωθεί η πατρίδα, η οργανωμένη κοινωνία, οι συντεχνίες του συνδικαλιστικού ΠΑΣΟΚ και οι προνομιούχοι εργαζόμενοι των ΔΕΚΟ, οφείλουν σε ένα μήνα να κατεβάζουν διακόπτες, να ξηλώνουν πεζοδρόμια και να εκτροχιάζουν τρένα.

Ψωμί, παιδεία, ελευθερία

Πριν όμως φτάσουμε σε αυτό το σημείο, η πολιτική αριστερά οφείλει να αναλάβει πρωτοβουλίες αντίστασης και ανυπακοής. Να δημιουργήσει με πολιτική εντολή τους όρους για την πρόκληση κοινωνικού χάους από την επόμενη εβδομάδα. Να αποδομήσει πλήρως την εικόνα της πολιτικής σταθερότητας που εγγυάται η νέα κυβέρνηση και να επιβάλλει την εικόνα μιας βίαιης κοινωνικής έντασης σε Ελλάδα και Ευρώπη. Η ψήφος εμπιστοσύνης στην κυβέρνηση πρέπει να παρθεί με τους πρόθυμους βουλευτές εγκλωβισμένους στο έκπτωτο κοινοβούλιο, την ίδια στιγμή που ο λαός θα γιορτάζει στο Σύνταγμα την επανοικειοποίηση του πολιτικού έναντι της κυριαρχίας των οικονομικών ελίτ.

Το δεύτερο από μια σειρά ραντεβού είναι η επέτειος του πολυτεχνείου, που η αριστερά έχει την τελευταία ευκαιρία να βγάλει από τα μουσεία και να τη μεταφέρει στους δρόμους. Να επαναοικειοποιηθούμε τα σύμβολά του παρελθόντος και να μετατρέψουμε την επέτειο σε λαϊκή γιορτή.

Γιατί η εξέγερση ή θα είναι γιορτή ή τίποτα